Sabancı nükleer için GE ile flörtte
Sabancı Holding CEO’su Dördüncü, nükleer santral projesinde işbirliği için yaptıkları görüşmelerde ABD’li enerji devi GE ile diğer şirketlerle görüşmelerine göre daha ileri bir aşamada olduklarını söyledi.
Reuters’a konuşan Sabancı Holding CEO’su Ahmet Dördüncü, “Nükleerde ortaklık yapılacak şirket sayısı çok fazla değil. Biz alternatif olabilecek teknoloji sahipleri ile konuşuyoruz. Bunların içinde GE ile de konuşmamız var. Bu konuda daha ilerlemiş şekilde GE ile konuşuyoruz ama henüz sonuçlandırmış değiliz, sanki biraz daha yol almışız gibi” dedi.
Türkiye’de nükleer enerji işinde var olabilmek için iki tür ortak gerektiğini belirten Dördüncü, bir ortağın teknoloji sağlayıcı, diğerinin ise santralin işletilmesinden sorumlu olması gerektiğini söyledi ve “İş çok hassas olduğu için teknolojiyi sağlayan ile ilişkileriniz çok daha sağlam oluyor; ancak, burada operatör de teknolojiyi sağlayan kadar önemli çünkü nükleer santral herhangi bir santral gibi değil. Üçlü bir sac ayağı gibi düşünmek lazım; güçlü bir lokal partner, bir operatör olacak ve bir de teknolojiyi sağlayan şirket olacak” dedi.
Sabancı Holding’in nükleer santral dışındaki enerji projelerini yürüten Enerjisa’nın Avusturyalı Verbund ile ortak olduğunu ve Türkiye’de önemli bir enerji oyuncusu olmayı hedeflediklerini söyleyen Dördüncü, “Elektrik üretimi, dağıtımı, toptan ve perakende satışı olan herhangi bir iş bizim radarımızdadır, anlamlı geliyorsa ve gücümüz yetiyorsa bakarız” dedi.
ELEKTRİK ÖZELLEŞTİRMELERİ HEMEN YAPILMALI
Hükümetin dağıtım ve üretim tesislerinin özelleştirilmesini eş zamanlı olarak ve hemen yapmasını beklediklerini söyleyen Dördüncü, “Dağıtımda hangi bölgeye talip olacağımızı bilmiyorum ama muhakkak, çok yakından, teklif verilecekmiş gibi incelenecek… Üretim tesisleri ile de yakından ilgileneceğiz. Şu anda 455 MW kurulu gücümüz var, yatırım aşamasındaki linyit, hidroelektrik, doğalgaz ve rüzgar santralini de koyduğunuzda toplam 2,980 MW’a geliyoruz. Geriye kalanı tamamlamak için en çok bakmak isteyeceğimiz üretim tesis portföyleri olacaktır” diye konuştu.
CITI’NİN PAYINI AZALTMASI SÖZ KONUSU DEĞİL
Sabancı Holding’in amiral gemisi olan Akbank‘ta yüzde 20 hisse sahibi olan Citigroup’un global sorunlar nedeniyle payını azaltmasının söz konusu olmadığını söyleyen Dördüncü, “Citi’nin Akbank’taki hissesini azaltması söz konusu değil, artırması da gündemde değil” dedi.
B PLANINA GEÇME DURUMU YOK
Sabancı Holding’in ilk çeyrek sonuçlarının 2008 hedeflerinde bir revizyon gerektirmediğini söyleyen Dördüncü, “Biz iyimserliğimizi kaybetmeden temkinli bir bütçe hazırladık. Mart sonu itibarıyla baktığımızda senenin geri kalanı için bir B planına geçme durumumuz yok” dedi.
EIA: Petrol fiyatları düşecek
Uluslararası Enerji Ajansı İcra Kurulu Başkanı Nobuo Tanaka, küresel petrol piyasasının giderek daha dengeli olacağını belirterek, petrol talebinin düştüğünü, sonuç olarak fiyatların yumuşayacağını söyledi.
Tanaka, Paris’de bir konferans sırasında yaptığı açıklamada, küresel petrol talebinin yavaşladığını, daha dengeli bir piyasaya doğru gidildiğini ifade etti. Petrol fiyatlarının rekor düzeylerde seyrettiğini belirten Tanaka, ancak talebin azalmasıyla ve stokların artmasıyla fiyatın düşeceğini kaydetti.
Tanaka, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’ne (OPEC) üye ülkelerin üretim miktarını artırmasının gerekip gerekmediğine ilişkin bir soru üzerine, “Eğer şu anki üretim miktarı korunursa, stokların takviye edildiğini göreceğiz, yani şu anki üretim seviyesi korunmalı” dedi.
OPEC’in Araştırma Bölümü Başkanı Hasan Kabazard da en büyük enerji tüketicisi ABD’de talebin düşmeye başladığını, ancak Çin, Hindistan ve Ortadoğu’da talebin kuvvetli olduğunu söyledi.
ABD ham petrorü dün 112,21, brent petrolü 109,50 dolarla tarihin en yüksek seviyesine çıktı. Fiyatlar bugün kar satışıyla geriledi.
Elektrikte otomatik fiyatlandırmaya geçiliyor
Enerji Bakanı Hilmi Güler elektrikte otomatik fiyatlandırma sistemine 1 Temmuz 2008’den önce geçilmesi için çalışma yaptıklarını açıkladı.
Güler enerji piyasasında liberal bir düzeni sağlamaya çalıştıklarını belirtti. Enerji Bakanı, “Bu amaçla elektrikte otomatik fiyatlandırma mekanizması uygulanacak, elektriğin ana girdisi olan doğalgazda da bu sistem uygulanacak” dedi.
Bu uygulamanın takviminin 1 Temmuz 2008 olarak belirlendiğini hatırlatan Güler, bu tarihi öne çekmek için çalışma başlattıklarını, uygulamaya daha erken geçilebileceğini söyledi.
Enerji Bakanı 2,4 milyar ton yeni kömür rezervi bulunduğunu, bu rezervlerin de elektrik üretiminde kullanılacağını açıkladı.
Afşin-Elbistan’a 22 firma talip
Enerji Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili, yaklaşık 5 milyar dolar yatırım gerektiren Afşin-Elbistan C ve D elektrik santrali üniteleri ihalesinde yerli ve yabancıların aralarında bulunduğu 22 şirketin şartname aldığını söyledi.
Reuters’a bilgi veren yetkili, söz konusu santraller için şartname alanlar arasında Alman RWE, Çek Cez, Japon Mitsui, İngiliz International Power, Akenerji, Zorlu, Akfen, Park, Koç Holding bünyesindeki Demir Export, Kolin İnşaat, NTF İnşaat, AES İçtaş, Çalık’ın da bulunduğunu bildirdi.
Şartname alan şirketler arasında Rusya, İngiltere, Hindistan gibi ülkelerden de şirketler de bulunuyor. Ayrıca ABN Ambro da şartname alanlar arasında bulunuyor.
EÜAŞ, halen her biri 1,400 Megawatt’lık (MW) iki santralin faal olduğu Afşin Elbistan’daki kömür sahalarındaki C ve D bölgelerinde termik santral kurulması için Ocak ayında yeniden ihaleye çıkmış ve son teklif verme tarihini 26 Haziran olarak belirlemişti.
Yetkili, ihaleye yüksek katılım beklendiğini, şartnamede yapılan değişikliklerin yatırımcı açısından son derece cazip olduğunu belirterek, “Oldukça fazla bir katılım bekliyoruz. Dünyanın önde gelen şirketleri ihaleyle ilgileniyor” diye konuştu.
Hükümet, 2009 yılı ve sonrasında ortaya çıkabilecek bir enerji darboğazını aşmak için geçen yıl Türkiye’nin enerji ihtiyacının önemli bir bölümünü üreten Afşin-Elbistan’a ek iki ünite yapılması için ihaleye çıkmış ancak dört kez uzatılan teklif verme tarihine rağmen katılım olmamıştı.
Yatırımcılarda meydana gelen rahatsızlığı gidermek için Afşin-Elbistan santrallerinde 30 yıl boyunca üretilecek elektriğe 15 yıl süreyle alım garantisi getirilmişti. Bu çerçevede, EÜAŞ tarafından yapılacak kömür tahsis ihalesi sonucunda, kömür kullanım hakkı elde edecek şirketlerin 1,000 MW üzeri güçte, yerli kömür yakıtı kullanarak yapacakları elektrik santrallerinden 2014 yılı sonuna kadar işletmeye girenlerin ürettiği elektrik, perakende ve toptan satış lisansı sahibi şirketler tarafından 15 yıl süreli ikili anlaşmalarla satın alınabilecek.
Diyarbakır ve Batman’da petrol aranacak
TPAO Bölge Müdür Vekili Coşkun, 2008 yılı petrol projeleri kapsamında Diyarbakır ve Batman’ın Kozluk ilçesinde yeni petrol kuyuları açma çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Bölge Müdür Vekili Erdal Coşkun, yaptığı açıklamada, Kozluk ilçesinin doğusunda bulunan Köseler köyü yakınında Köseler-1 adlı 4 bin metrelik yeni bir petrol kuyusu açılacağını belirterek, kuyudaki lokasyon çalışmalarının başladığını ve ay sonunda arama kulesinin faaliyete geçeceğini bildirdi.
Diyarbakır’ın Ergani ve Hani ilçelerinde de yeni kuyuların sondajına başlanacağını kaydeden Erdal Coşkun, Ergani’de Soğuktepe-3, Hani ilçesinde ise Hani-A kuyularının açılması hazırlıklarına başlandığını bildirdi.
Ergani ve Hani ilçelerindeki sondaj derinliklerinin 3 bin 200-3 bin 500 metre olacağını söyleyen Coşkun, “Ay sonundan itibaren sondaj makineleri bölgede çalışmaya başlayacak. Diğer sahalara oranla açılacak 3 kuyunun derinliği oldukça fazla. Raman’da sondaj derinlikleri 1.200-1.500 metre derinliğe inerken Kozluk ve Diyarbakır’daki kuyularda 4000 metreyi aşacağız. Sondaj cihazlarımızın bölgeye taşınmasından sonra sahalardaki çalışmamız başlayacak” diye konuştu.
OPEC: Petrol fiyatları adil
OPEC Genel Sekreteri Abdullah al Badri, İran’da bir gazeteye verdiği söyleşide, ham petrol fiyatlarının uygun ve adil olduğunu, aynı zamanda piyasada gereğinden fazla petrol bulunduğunu söyledi.
Yayımlanan söyleşiye göre Badri, “Mevcut ham petrol fiyatlarının uygun ve adil olduğunu düşünüyoruz. Piyasada fazlasıyla ham petrol var” dedi.
İran’a yaptığı üç günlük ziyaretin ardından, ülkeden ayrılmadan önce yaptığıaçıklamada Badri, “Mevcut petrol fiyatları oldukça gerçekçi” diye konuştu.
Avrupa’da bir rafineride çıkan yangının ardından dizel arzının kesintiye uğramasına ilişkin kaygılarla varil başına yaklaşık 3 dolar yükselen petrol fiyatları bugün varil başına 109 dolar seviyesinin altına geriledi.
Nükleer için 4 firma şartname aldı
Mersin-Akkuyu’da kurulması planlanan nükleer santral için şu ana kadar 4 firmanın şartname aldığı öğrenildi.
Nükleer santral ihalesi için şu ana kadar Kanadalı AECL, Japon Hochu, Fransız Vinci Corp ve Belçika kökenli Suez-Tractabel konsorsiyumu şartname aldı. Enerji Bakanlığı yetkilileri, ihaleye yerli firmalardan da bu konuda deneyimli yabancı firmalarla ortaklıklar kurarak katılım beklediklerini ifade ettiler.
Yaklaşık 4 bin megavat gücünde kurulması planlanan nükleer santral ihalesinin 24 Eylül 2008 tarihinde yapılması planlanıyor. İstekli firmalar bu tarihe kadar Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş’den 10 bin YTL bedel karşılığında yarışma dokümanı alabilecekler.
Yarışmaya yerli ve yabancı yatırımcılar tüzel kişilik, iş ortaklığı veya konsorsiyum şeklinde katılabilecekler. Yarışma neticesinde TETAŞ’a en uygun fiyatı teklif eden şirket seçilecek. Kurulacak nükleer santralden üretilen elektrik enerjisi TETAŞ tarafından 15 yıl süreyle satın alınacak.
İran: Petrol ihracında dolardan vazgeçin
İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü üyelerine dolardan başka bir döviz kullanmaları çağrısında bulundu.
Tahran’da Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) Genel Sekreteri Abdullah el Bedri’yi kabul eden Ahmedinejad, petrol satışı için ortak banka ve ortak döviz önerisini yineledi. İran Cumhurbaşkanı, petrol satışında kullanılacak para biriminin uluslararası para piyasalarında geçerliliği yüksek bir döviz olması gerektiğini belirtti.
Ahmedinejad, geçen yıl Suudi Arabistan’daki OPEC zirvesinde yaptığı konuşmada doları “değersiz bir kağıt parçası” olarak nitelendirmişti.
İran yönetimi, 2006 yılından bu yana uluslararası ticarette dolar kullanmıyor. Tahran’ın petrol ihracatı büyük oranda Euro para birimine dayanıyor.
Günde 2.5 milyon varil petrol ihraç eden İran dünyanın dördüncü büyük petrol üreticisi konumunda bulunuyor.
Turcas: Petkim’i ay sonuna kadar devralırız
Turcas Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Aksoy, Azeri Socar ve Suudi Injaz ortaklığı ile 2.04 milyar dolara kazandıkları Petkim ihalesi sonrasında devir işlemini ay sonuna kadar bitirmeyi hedeflediklerini söyledi.
Petkim‘in yüzde 51 kamu payının satışına karşı çıkan ve Petkim’de örgütlü olan Petrol-İş Sendikası, satışla ilgili Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı, ihale ilanı ve eki olan ihale şartnamesinin iptali istemiyle iki ayrı dava açmıştı. Bu davalarda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararlarına karşın Danıştay 13. Dairesi esastan ret hükmüyle satış lehine karar vermişti. Ancak Petrol-İş ret kararlarını temyiz etti.
Turcas Petrol Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Aksoy, 7 Mayıs’a kadar devralmayı tamamlamak için süreleri olduğunu hatırlatarak “Esas hakkındaki kararı Danıştay 13. Daire verecek. Bizim için bu olay tamamlanmıştır. Bu nedenle devir hazırlıklarını yapıyoruz ve yerli ve yabancı bankalarla finansman görüşmelerimiz devam ediyor. Sanırım yüzde 50 özkaynak, yüzde 50 kredi şeklinde finansman olacak ve 1 milyar dolar borçlanacağız” dedi.
ÖDEME İÇİN İKİ SEÇENEK VAR
“İhale tutarının yüzde 50’sini peşin ve kalanı üç eşit taksitte ödeme ya da tamamını peşin ödeme konusundaki tercihimizi 14 Nisan’da ÖİB’ye bildireceğiz” diyen Aksoy, Petkim’de verimlilik ve optimizasyona başlanacağını söyleyerek, “Geçen yıl 2 milyar dolar olan Petkim cirosu değişir mi bilmem ama cirodan net kara gidilince daha çok verimlilik sağlayacağız. Bunun etkilerini bu yıl bile görebileceğiz” diye konuştu.
Petkim’de mevcut 1.2 milyon ton hammadde ile 2 milyon ton nihai üründen oluşan toplam 3.2 milyon tonluk kapasiteyi 2013’e kadar yapacakları 2-3 milyar dolarlık yatırımla 2 milyon ton hammadde ile 4 milyon ton nihai ürün olmak üzere toplam 6 milyon tona çıkarmayı hedeflediklerini belirten Aksoy “Şu anda üretilmeyen, katma değeri yüksek bazı ürünleri de ürün yelpazesine dahil etmek istiyoruz” dedi.
HAMMADDE İÇİN SOCAR YARDIMI
Aksoy, Petkim’i tehdit eden hammadde sorununa karşı, ortakları Socar’ın imkanlarından yararlanacaklarını ve bunun dışında da halen nafta kullanan tesisin başka hammaddeler de kullanabilmesi için Aliağa’da 3-4 milyar dolara mal olacak, yılda 6-8 milyon ton ham petrol işleyecek bir rafineri kuracaklarını söyledi ve “Buradan elde edilecek beyaz ürünler Shell-Turcas ile yurtiçinde de satılacak” dedi.
Petkim’e 600-1,200 Megawatt (MW) arasında bir güce sahip ve Alman ortakları E.ON ile ithal kömürle çalışan bir elektrik santrali kuracaklarını belirten Aksoy, “Bu, Petkim’in elektrik ve buhar maliyetlerini düşürecek. Ayrıca ulusal sisteme de elektrik satılabilecek” dedi. Aksoy, Petkim’e planladıkları yeni bir konteyner limanını daha sonra uluslararası bir liman işletmecisine devredebileceklerini de sözlerine ekledi.
‘PETKİM’DE ORTAKLIKLARA AÇIĞIZ’
“Petkim’e ileride stratejik katkı sağlayacak ortaklıklara açığız” diyen Aksoy, mevcut konsorsiyumun ortağı Injaz’ın payını ciddi şekilde azaltıp küçük ortak olduğunu söyledi ancak paylar konusunda bilgi vermedi.
CEYHAN’DA LİSANS BEKLENİYOR
Ceyhan’da kapasitesi önce yılda 10 milyon ton, daha sonra da 15 milyon tona çıkarılması planlanan ve Socar ile kuracakları rafineri için ön izni aldıklarını hatırlatan Aksoy, “Yakında ÇED raporunu da alıp hemen EPDK’ya lisans için başvuracağız. Lisansın 1 ay içinde verilmesini bekliyoruz, bu işlem Mayıs’ta tamamlanır” dedi. Bu rafineri önce Kerkük ve Azeri sonra Rus ve Kazak petrolleri işleyecek. Aksoy, “Bu iki rafineriden Aliağa’da kurulacak olan daha önce tamamlanır, çünkü orada altyapı zaten var” dedi.
“5 yıl içinde Ceyhan ve Aliağa’ya 10 milyar dolarlık yatırım yapacağız” diyen Aksoy, global piyasalardaki krizi nasıl göğüsleyebilecekleri sorusuna ise “Biz her işimizde yabancı ve güçlü ortaklarla çalıştığımız için riskleri azaltıyoruz. Ayrıca bizim Turcas olarak nakit pozisyonumuz güçlü” cevabını verdi.
Akaryakıt sektöründe büyük denetim
Maliye Bakanlığı koordinatörlüğünde çeşitli kurumlara mensup yaklaşık 750 denetim elemanı, akaryakıt sektöründe geniş çaplı bir denetim başlattı.
TBMM’nin akaryakıt kaçakçılığıyla ilgili raporunun ardından mücadelede koordinasyonun sağlanması amacıyla Maliye Bakanlığı bünyesinde “Akaryakıt Kaçakçılığı ile Mücadele Komisyonu” oluşturuldu.
Komisyonun çalışmaları çerçevesinde Bakanlık koordinasyonunda Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK), Gümrük Müsteşarlığı, Denizcilik Müsteşarlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının işbirliğiyle bu sabah 23 ilde eşzamanlı olarak “fiili envanter çalışması” başlatıldı.
Akaryakıt depolama lisansına sahip, aralarında Petrol Ofisi, Opet, Total, Shell, BP, Petline, Akpet’in de bulunduğu çok sayıda akaryakıt dağıtım şirketinin depolarında gerçekleştirilen fiili envanter çalışmasında, ürün sayımı yapılıyor, analiz için numune alınıyor. Ayrıca depolarda ayrı bölme olup olmadığına ve depolar arasında kaçak akaryakıt bulunup bulunmadığına bakılıyor.
Marker kontrolünün de yapıldığı denetimler sırasında işletmelerin depolama lisansında yer alanların dışında akaryakıt tankına sahip olup olmadıkları da araştırılıyor.
Fiili envanter çalışması, Adana, Ankara, Antalya, Artvin, Bartın, Batman, Bursa, Çanakkale, Denizli, Gaziantep, Giresun, Hatay, İstanbul, İzmir, Kırıkkale, Kocaeli, Mardin, Mersin, Muğla, Samsun, Şırnak, Tekirdağ ve Trabzon illerinde, akaryakıt depolama lisansına sahip 100’e yakın depoda yürütülüyor.
Yetkililer, söz konusu çalışma sonucunda elde edilen vergi kayıp ve kaçağına ilişkin verilerin Gelir İdaresi Başkanlığınca değerlendirileceğini, numuneler üzerinde analiz çalışmasının da ilgili kurumlarca yapılacağını belirttiler.
