enerjim

TMMOB Makina Mühendisleri Odası, Global-Energaz konsorsiyumunun kazandığı Başkent Doğalgaz Dağıtım ihalesinin iptali için Danıştay’a dava açtı.

Makina Mühendisleri Odası Başkanı Emin Koramaz yaptığı yazılı açıklamada,söz konusu davada işlemin yürütmesinin durdurulmasının da talep edildiğini bildirdi. Koramaz, “Dava, doğalgaz dağıtımının kamu hizmeti olduğu, bu hizmetin özelleştirilmesinin özel hukuk sözleşmeleri ile mülkiyet devri yoluyla yapılamayacağı, doğalgaz fiyatlarında kentler arası uygulama farklılığı yaratacağı ve ihale sürecindeki usulsüzlüklere dayanılarak açılmıştır” dedi.

EGO’nun doğalgazla ilgili bölümlerinin ayrı bir şirkete dönüştürülerek kısa süre içinde özelleştirilmesi ve gelirleri ile Botaş’a olan borçlarının faizleri silinerek, yalnızca anaparanın ödenmesi için özel bir değişiklik yapıldığını kaydeden Koramaz, bu düzenleme uyarınca EGO’nun doğalgaz birimlerini kapsayarak kurulan Başkent Doğalgaz Dağıtım’ın ihalesinin, çok özel bir biçimde hukuk ve Anayasa’ya aykırılıklar eşliğinde yapıldığını ifade etti.

İşletme hakkı yanında doğalgaz dağıtım şebekesinin mülkiyetinin de devredileceği özelleştirmenin kamu yararına ve hukuka aykırı olduğunu kaydeden Koramaz, doğalgaz dağıtımının özel hukuk sözleşmeleriyle yaptırılmasının mümkün olmadığının altını çizdi.

Bu özelleştirmeye yönelik olarak getirilen düzenlemeler çerçevesinde Ankara’nın Türkiye’de doğalgazı en pahalı kullanan kentlerden biri olacağını ifade eden Koramaz, “İhaleden çok kısa bir süre önce Baymina Enerji’nin Başkent Doğalgaz AŞ’ye devri ve Kızılcahamam Dağıtım Bölgesi için EPDK’dan talepte bulunulması, ihaleye katılımları ve ihale bedelini etkiler niteliktedir” dedi.

‘TEKLİFLER İHALE BAŞLAMADAN AÇILDI’
Koramaz, ihalede uygulanan pazarlık usulünün alışılagelmişin dışında gerçekleştiği yönünde kamuoyuna yansıyan bilgiler arasında; ihalenin saat 16.00’da başlayacağı ilan edilmişken, tekliflerin katılımcıların önünde değil, ihale başlamadan açıldığı, katılımcılar zarfların açılmasını beklerken ilk tur sonucuyla karşılaştıkları, kapalı zarfla eleme yapılması yerine şirketlerle birebir görüşme için ihalenin hemen başında 1.5 saat ara verildiğini, ihalenin belli bir yönteminin olmadığı gibi hususlara dikkat çekti.

Bu olguların özelleştirmenin ihale süreci yönünden de incelenmesi gerektiğini vurgulayan Koramaz, şunları kaydetti: “Sıralanan nedenlerle, tüm kentsel kamu hizmetlerinin özelleştirilmesini ve piyasa faaliyeti haline dönüştürülmesini öngören Dünya Bankası, IMF ve AB uyum politikalarının bir parçası olarak gündeme gelen Başkent Doğalgaz Dağıtım AŞ’nin yüzde 100’üne tekabül eden hisselerinin blok satış yöntemi ile özelleştirilmesine ilişkin ihale işlemi ve bu ihale işleminin dayanaklarından olan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararlarının öncelikle yürütmesinin durdurulması ve iptaline karar verilmesi istemi ile Danıştay’da dava açmıştır.”

İhalenin sonuçlanması için Rekabet Kurulu’nun izni, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu ve ardından da Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek’in onayı gerekiyor. Büyükşehir Belediyesi Mart ayı içinde Rekabet Kurumu’na gerekli başvuruyu yapmıştı.

İHALE BEDELİ 1.6 MİLYAR DOLAR
Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından 14 Mart’ta gerçekleştirilen Başkent Doğalgaz Dağıtım ihalesinde en yüksek teklifi 1.61 milyar dolar ile Global-Energaz konsorsiyumu vermişti. Açık artırmaya kalan üç firma da fiyat artırımına gitmemişti.

Açık artırmada Global-Energaz tek başına kalınca, İhale Komisyonu Başkanı Zübeyir Arık ile Global yetkilileri arasında ilginç diyalog yaşanmıştı. Özellikle Komisyon Başkanı Arık’ın 4 milyon dolarlık artırım için adeta yalvarması dikkat çekmişti.

NTV-MSNBC 01 Mayıs 2008

Hazar bölgesi gazını Orta Avrupa’ya taşıyacak olan Nabucco gaz boru hattı projesinin Genel Müdürü Reinhard Mitschek, proje inşaatına 2010 yılında başlanacağını ve hat üzerinden ilk gazın da Avrupa’ya 2013’te ulaştırılacağını söyledi.

Mitschek Ankara’da düzenlenen enerji konferansındaki konuşmasında, ABD’nin bu projeye katılmasını istemediği İran konusunda ise “Avrupalı alıcılardan talep gelirse İran gazını Nabucco üzerinden Avrupa’ya ulaştırırız” dedi.

Toplam 3 bin 300 km uzunluğunda olacak ve 5 milyar Euro’ya mal olması beklenen Nabucco projesinde inşaatın başlaması için daha önce 2009, ilk gaz akımı için ise 2010 yılları öngörülüyordu.

TÜRKİYE’YE KATKILARI OLACAK
Mitschek, Nabucco hattının yarısının Türkiye topraklarından geçeceğini belirterek, “Burada 2 milyon ton çelik kullanılacak ve bunların şantiyeye götürülmesi, inşaat ve mühendislik işleri olacak. Tüm bunlar istihdam dahil ulusal ekonomiye önemli katkılar sağlayacak” dedi.

Projenin 6 hissedarında biri olan BOTAŞ’ın da Nabucco’dan önemli kazanımlar sağlayacağını ifade eden Mitschek, Türkiye topraklarından geçecek 2 bin kilometrelik boru hattının operatörlüğünü yapacak olan BOTAŞ’a piyasada olumlu katkıda bulunacağını belirtti.

Mitschek, Nabucco için ihtiyaç duyulan gazın bulunup, bulunamayacağına ilişkin tartışmalarla ilgili olarak, bu konuda önemli bir sorunla karşılaşmayacaklarını belirtti.

Bölgeden pek çok ülkeden gaz alınmasının mümkün olduğunu, bu anlamda hattın 31 milyar metreküplük kapasitesinin doldurulabileceğini ifade eden Mitschek, şöyle anlattı: “Türkiye’nin komşularından gazın önemli miktarının temin edileceğini düşünüyoruz. Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, İran ve Irak’tan gaz alınabilir. Bir soru olarak önümüze gelen ise İran’dan gaz alınıp alınmayacağı. Bunu Nabucco belirlemeyecek; gazın nereden alınacağına dair karar Avrupalı alıcılar tarafından verilecek. Bu yönde bir karar verilirse İran gazı Avrupa’ya Nabucco üzerinden ulaştırılacak.”

Nabucco hattından başlangıçta yılda 8 milyar metreküplük bir gazın taşınacağını vurgulayan Mitschek, ilerleyen dönemde bu miktarın plato düzeyi olan yılda 31 milyar metreküpe yükseltileceğini vurguladı. Mitschek bir soru üzerine, hattın inşaatına ve gaz taşınmasına bir yıl geç başlanmasının temel nedeninin teknik ve mühendislik gereklerinin yanı sıra, gerekli olan 2 milyon ton çelik temin edilmesi olduğunun altını çizdi.

YEDİNCİ ORTAK YARARLI OLUR
Nabucco hattı için bu yılın başında Alman enerji şirketi RWE’nin altıncı ortak olarak alındığını ve yedinci ortak olmak için pek çok firmanın istekli olduğunu belirten Mitschek, “Hissedarlar yedinci ortaklığı açmakta istekli olmayabilir ama bu yararlı olacaktır. Yedinci ortak için fikir yok ama bir ortak çıkar ve somut teklifte bulunursa bunu mutlaka değerlendiririz” dedi.

Nabucco projesinde BOTAŞ ve RWE’nin dışında, Avusturya’dan OMV, Macaristan’dan MOL, Bulgaristan’dan Bulgargaz ve Romanya’dan Transgaz şirketlerinin payı bulunuyor.

NTV-MSNBC 20 Mart 2008

Ankara doğalgaz dağıtım ihalesinde en yüksek teklifi 1.61 milyar dolarla Global-Energaz verdi. Açık artırmaya kalan üç firma da fiyat artırımına gitmedi, İhale Komisyonu Başkanı’nın aşırı ısrarı sonrasında Global-Energaz teklifini 4 milyon dolar artırdı.

Şehiriçi doğalgaz dağıtımında en büyük özelleştirme olan Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne ait Başkent Doğalgaz Dağıtım’ın ihalesinde en yüksek teklifi 1 milyar 610 milyon dolarla Global-Energaz verdi.

İhalede 1.606 milyar dolar ile en yüksek teklifi veren Global - Energaz, İhale Komisyonu Başkanı Zübeyir Arık’ın ısrarları üzerine teklifi 1.61 milyar dolara çıkardı.

İhaleye Akfen, Zorlu Petrogas, Çalık Enerji, Gas Natural- Nurol, Limak, Elektromed ve Global olmak üzere 7 şirket ve gruptan teklif geldi. Zorlu Petrogas en düşük teklifi verdiği için ihaleden elenirken, Güriş sadece teşekkür mektubu verdi ve ihaleye katılmayacağını bildirdi.

Arık, firmalarla birebir pazarlık yapmak için ihaleye 1.5 saat ara verdi. Birebir pazarlık görüşmesi sonrasında elemeli turda Akfen, Gas Natural-Nurol ve Limak ihale dışı kaldı.

HİÇBİR FİRMA FİYATI ARTIRMADI
Açık artırma 1.606 milyar dolardan başladı. En düşük artırım aralığı 1 milyon dolar olan açık artırma sürecinde kimse fiyatı artırmadı. Çalık ve Elektromed ‘teşekkür ederek’ ihaleden çekildiklerini açıkladı. İhalede tek katılımcı olarak kalan Global-Energaz önce teklifi revize etmek istemedi. Ancak İhale Komisyonu’nun aşırı ısrarı sonrasında teklifi 1.610 milyon dolara çıkardı.

BAŞKAN ISRAR ETTİ, GLOBAL 4 MİLYON DAHA VERDİ
Açık artırmada Global-Energaz tek başına kalınca, İhale Komisyonu Başkanı Zübeyir Arık ile Global yetkilileri arasında ilginç diyalog yaşandı. Özellikle Komisyon Başkanı Arık’ın 4 milyon dolarlık artırım için adeta ‘yalvarması’ dikkat çekti. İhalede yaşanan ilginç diyalog şöyle:

Global: Teklifi artırmak istemiyoruz.
Arık: Lütfen Ankara’yı memnun edecek bir rakamı duymak istiyoruz. Yakışan da odur. Son bir teklif, lütfen görmek istiyoruz.
Global: Sayın Başkan teşekkür ederiz. Biz Ankara’yı seviyoruz, bu teklifi onlar için yaptık. Biz bu rakamda bağlıyız.
Arık: Ankaralıyı sevmek böyle olmasa gerek.
Global: Tek başımıza değiliz, konsorsiyumuz. Tekrar dışarı çıkmak istemiyoruz. Teklifimize bağlıyız.
Arık: Yukarıda herkes Arap atı gibi devam edeceğiz diyordu. İnanın çok ümitliydik, diğer arkadaşlardan da ümitliydik. Son kez rica ediyorum, bir daha görüşme yaparsanız… Mehmet Bey (Kutman) zamanımız çok, zaman istiyorsanız biz sabaha kadar da kalırız. Yeter ki Ankaralı adına rakam yüksek olsun. Ankara, Türkiye bizi izliyor.
Global: Biz zaten İngiliz atı gibi gittik.
Arık: İngiliz atı gibi gitmedik. Arap atı bekliyorduk ama maalesef olmadı. Mehmet Bey lütfen
Global: Bu kadar ısrarınız üzerine teklifi 1 milyon dolar daha artırıyoruz.
Arık: Gelin şunu düz yapın, 10 yapalım
Global: Kusura bakmayın bunların hepsi fizibilite neticesinde yapılıyor.
Arık: Gelin şunu 10 yapalım lütfen. Ankaralı şunu izliyor. Özellikle rica ediyorum. bu 4 milyon dolar da Ankaralıya yatırım olarak dönecek. Siz Ankara’ya gelince rahat bir üst geçitten geçeceksiniz, güzel bir parkı göreceksiniz. Lütfen rica ediyorum.
Global: Kabul ediyoruz 1.610
Arık: Teşekkür ediyoruz, sağ olun.

ORTAKLIK İÇİN GAZPROM’LA GÖRÜŞÜYOR
Ankara doğalgaz dağıtım ihalesini kazanan konsorsiyumun üyesi Global’den bir yetkili, ortaklık ve gaz ihtiyacının temini için Rus Gazprom ile görüştüklerini söyledi. Reuters’ın sorularını yanıtlayan yetkili, ihaleye hazırlık aşamasında bazı şirketlerle görüştüklerini vurgulayarak, “Ancak Gazprom Türkiye’nin gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 60’ını karşılıyor ve güvenilir bir tedarikçi. Biz de bu aşamadan sonra, hem Ankara’nın ihtiyacının tedarik edilmesi, hem de ortaklık için Gazprom ile görüşüyoruz” dedi.

Global yetkilisi, bir süre sonra Ankara’nın gaz ihtiyacının yıllık 5 milyar metreküpe çıkacağını, güvenilir bir tedarikçiden alınan gazın, arz güvenliği açısından da önemli olduğunu vurgulayarak, “Birkaç şirketle daha görüşüyoruz; ancak, Gazprom’un başarısı ve yaptıkları ortada. Son dönemde piyasanın serbestleşmesi adına yetkililerin açıklamalarına güvenerek böyle bir ortaklık gerçekleştirilebiliriz” dedi.

İhaleye yerli ve yabancı 39 firma başvurmuş, bunlardan 17’si bilgi odasına girmişti. İhaleye katılması beklenen Rus gaz devi Gazprom ise teklif vermemişti.

İhaleyi kazanan şirket toplam 3 milyar 158 milyon metreküplük gaz tüketimini karşılayacak. 10 yıl süreyle abonelerden 5.5 sent bedel tahsil edecek. İhale kapsamına BOTAŞ ile mahkemelik olunan Baymina Doğalgaz Santrali de alındı.

ANKARAM PLATFORMU İHALENİN İPTALİNİ İSTEDİ
Ankaram Platformu üyeleri, Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından Başkent Doğalgaz’ın özelleştirilmesini protesto ettiler. Platform Sözcüsü Ali Çetin, ihalenin gerçekleştirildiği ANFA Fuar Binası önünde yaptığı açıklamada, doğalgaz paralarının 4325 sayılı kanunda öngörüldüğü şekilde kullanılması gerekirken, amacı dışında şehir içi otoyollara, alt-üst geçitlere, şarkıcılara, sünnetlere ve oy için sadaka dağıtmalara harcandığınıöne sürerek, ihalenin iptal edilerek çok karlı bir kuruluşun özel tekele dönüştürülmesinden vazgeçilmesi gerektiğini söyledi.

ÇINAR: HİZMET KALİTESİNİ ARTIRACAĞIZ
Global Yatırım Energaz AŞ Yönetim Kurulu Başkan Vekili Gültekin Çınar, ihalenin ardından yaptığı açıklamada, ihaleyi kazanmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Türkiye’de konutlarda doğal gaz kullanımının ilk Ankara’da gerçekleştirildiğini anımsatan Çınar, şunları kaydetti:

“Büyükşehir belediyesinin başarılı çalışmaları sonucunda Türkiye’de en çok doğal gaz kullanılan şehir de Ankara’dır. Abone sayısı 1 milyonun üzerindedir. Yılda 3 milyar metreküp, BOTAŞ müşterileriyle birlikte, gaz dağıtımı gerçekleştirilmektedir. Önümüzdeki 10 yıl içinde abone sayısının 2 milyonu, gaz tüketiminin de yılda 5 milyar metreküpü geçmesini öngörüyoruz. Bu ağır bir sorumluluk. Devirden sonra en çok arz güvenliği üzerinde duracağız. İhale çalışmalarıyla birlikte uzun vadeli doğal gaz temini konusunda üreticilerle görüştük. Bir yandan da eskiyen şebekeleri değiştireceğiz. Şebekenin korunmasıyla ilgili yeni yatırımlarımız olacak. Ankara, Cumhuriyetin başkenti. Gerek altyapı hizmetleri gerekse kent yaşam kültürü açısından Avrupa standardında bir şehir. Bunun bilincinde olarak hizmet kalitesini artıracağız.”

Çınar, ilgili yasaya göre, Ankara Büyükşehir Belediyesine bedelsiz olarak yüzde 10 hisse devri yapacaklarına işaret ederek, büyükşehir belediyesinin yine gaz dağıtım işinin içinde olacağını söyledi.

Global Yatırım Holding’in, finansal imkan ve becerilerinin çok yüksek olduğunu belirten Çınar, Energaz’ın ise Türkiye’de doğal gaz piyasasının serbestleşmesiyle birlikte ilk adımı atan gruplardan olduğunu ve 11 dağıtım bölgesinde, yaklaşık 300 bin aboneye yılda 1 milyar metreküp doğal gaz ulaştırdığını anlattı.

NTV-MSNBC 17 Mart 2008

Başkent Doğalgaz’ın satış ihalesi Cuma günü yapılacak. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, şeffaf bir ihale süreci olacağı konusunda güvence verdi, “Parayı bastıran şirketi alır” dedi.

Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin Hazine Müsteşarlığı ve BOTAŞ’a olan borçlarını ödeyebilmesi için satışa çıkarılan Başkent Doğalgaz şirketi için Cuma günü ihale yapılacak.

39 yerli ve yabancı firmanın müracaat ettiği ihale için 17 firma bilgi odası sürecine girerek, mali bilançolara ilişkin daha net bilgilere ulaştı.

GÖKÇEK: DEDİKODULARA İTİBAR ETMEYİN
İhale öncesi bazı firmaların daha avantajlı duruma geçmek için dedikodu ürettiğini belirten Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, “Dedikodulara itibar edilmesin, bunların hepsi yalan. En şeffaf ihaleyi yapacağız. Adım adım her şeye şahit olacaksınız. İki şart var; istenen belgeleri eksiksiz vermek ve en yüksek parayı basıp almak” dedi.

İhalenin bu nedenle tekliflerin alındığı gün sonuçlandırılacağını kaydeden Gökçek, ilk turda firmaların yüzde 20’sinin eleneceğini açıkladı. Ayrıca ihale kapsamına BOTAŞ ile mahkemelik oldukları Baymina Doğalgaz Santrali’nin tüketiminin de dahil edildiğini söyledi.

DEVLER TALİP
İhaleye başta Rus Gazprom olmak üzere Gas de France, Tractabel, Unit, Eni gibi yabancı firmaların yanı sıra Zorlu, Çalık, Limak, Nurol gibi yerli firmaların ortaklık kurarak teklif vermesi bekleniyor.

NTV-MSNBC 12 Mart 2008

BOTAŞ Genel Müdürü Saltuk Düzyol, petrol fiyatları ve döviz kurundaki artış nedeniyle önümüzdeki aylarda doğalgaza zam yapılabileceğini söyledi.

Son yapılan doğalgaz zammı ile bir süre idare edebileceğini belirten Düzyol, “Önümüzdeki aylarda zam yapma gereği doğabilir” diye konuştu.

İran ile yaşanan sıkıntılara da değinen BOTAŞ Genel Müdürü, önümüzdeki yıllarda özellikle kış ayları için ilave gaz arzına ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Bu konuda hükümete öneride bulunduklarını hatırlatan Düzyol, yakın gelecekte Doğalgaz Piyasası Kanunu’nda yeni düzenlemelere gidilebileceğini bildirdi.

NTV-MSNBC 06 Mart 2008