Bankalar, nükleer santrale kredi verme yarışına girdi
Mersin Akkuyu’da kurulacak nükleer santral için yerli ve yabancı bankaların Enerji Bakanlığı ile temasa geçtiği ifade ediliyor.
ABD, İngiltere ve İsrail’den finans kuruluşları bakanlıktan ihale ile ilgili bilgi alırken, Halkbank ve Vakıfbank’a kredi taleplerinin geldiği belirtiliyor. 4 bin megavat (MW) kurulu gücünde olacak nükleer santralin 8 milyar dolara mal olması bekleniyor. Kurulu gücün bu miktarın yüzde 25 altı veya üzerinde olması seçeneği bulunuyor. Bu durumda finansman ihtiyacı 6 milyar dolara inebileceği gibi 10 milyar dolara kadar da çıkabilecek. Kaynak ihtiyacının büyüklüğü nedeniyle kredinin birden fazla finansörden sağlanması gerekecek. İhale için Kanadalı AECL, Japon Hochu, Fransız Vinci Corp ve Belçikalı Suez-Tractabel şartname alırken, yerlilerin de bakanlık ile temasa geçtiği öğrenildi. Enka, Çalık, Sabancı, Zorlu yetkililerinin, nükleer santral ihalesi ile ilgili bilgi almak üzere ziyarette bulunduğu kaydediliyor.
Afşin-Elbistan’a 22 firma talip
Enerji Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili, yaklaşık 5 milyar dolar yatırım gerektiren Afşin-Elbistan C ve D elektrik santrali üniteleri ihalesinde yerli ve yabancıların aralarında bulunduğu 22 şirketin şartname aldığını söyledi.
Reuters’a bilgi veren yetkili, söz konusu santraller için şartname alanlar arasında Alman RWE, Çek Cez, Japon Mitsui, İngiliz International Power, Akenerji, Zorlu, Akfen, Park, Koç Holding bünyesindeki Demir Export, Kolin İnşaat, NTF İnşaat, AES İçtaş, Çalık’ın da bulunduğunu bildirdi.
Şartname alan şirketler arasında Rusya, İngiltere, Hindistan gibi ülkelerden de şirketler de bulunuyor. Ayrıca ABN Ambro da şartname alanlar arasında bulunuyor.
EÜAŞ, halen her biri 1,400 Megawatt’lık (MW) iki santralin faal olduğu Afşin Elbistan’daki kömür sahalarındaki C ve D bölgelerinde termik santral kurulması için Ocak ayında yeniden ihaleye çıkmış ve son teklif verme tarihini 26 Haziran olarak belirlemişti.
Yetkili, ihaleye yüksek katılım beklendiğini, şartnamede yapılan değişikliklerin yatırımcı açısından son derece cazip olduğunu belirterek, “Oldukça fazla bir katılım bekliyoruz. Dünyanın önde gelen şirketleri ihaleyle ilgileniyor” diye konuştu.
Hükümet, 2009 yılı ve sonrasında ortaya çıkabilecek bir enerji darboğazını aşmak için geçen yıl Türkiye’nin enerji ihtiyacının önemli bir bölümünü üreten Afşin-Elbistan’a ek iki ünite yapılması için ihaleye çıkmış ancak dört kez uzatılan teklif verme tarihine rağmen katılım olmamıştı.
Yatırımcılarda meydana gelen rahatsızlığı gidermek için Afşin-Elbistan santrallerinde 30 yıl boyunca üretilecek elektriğe 15 yıl süreyle alım garantisi getirilmişti. Bu çerçevede, EÜAŞ tarafından yapılacak kömür tahsis ihalesi sonucunda, kömür kullanım hakkı elde edecek şirketlerin 1,000 MW üzeri güçte, yerli kömür yakıtı kullanarak yapacakları elektrik santrallerinden 2014 yılı sonuna kadar işletmeye girenlerin ürettiği elektrik, perakende ve toptan satış lisansı sahibi şirketler tarafından 15 yıl süreli ikili anlaşmalarla satın alınabilecek.
Garip ihale 1.61 milyar dolara Global’in
Ankara doğalgaz dağıtım ihalesinde en yüksek teklifi 1.61 milyar dolarla Global-Energaz verdi. Açık artırmaya kalan üç firma da fiyat artırımına gitmedi, İhale Komisyonu Başkanı’nın aşırı ısrarı sonrasında Global-Energaz teklifini 4 milyon dolar artırdı.
Şehiriçi doğalgaz dağıtımında en büyük özelleştirme olan Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne ait Başkent Doğalgaz Dağıtım’ın ihalesinde en yüksek teklifi 1 milyar 610 milyon dolarla Global-Energaz verdi.
İhalede 1.606 milyar dolar ile en yüksek teklifi veren Global – Energaz, İhale Komisyonu Başkanı Zübeyir Arık’ın ısrarları üzerine teklifi 1.61 milyar dolara çıkardı.
İhaleye Akfen, Zorlu Petrogas, Çalık Enerji, Gas Natural- Nurol, Limak, Elektromed ve Global olmak üzere 7 şirket ve gruptan teklif geldi. Zorlu Petrogas en düşük teklifi verdiği için ihaleden elenirken, Güriş sadece teşekkür mektubu verdi ve ihaleye katılmayacağını bildirdi.
Arık, firmalarla birebir pazarlık yapmak için ihaleye 1.5 saat ara verdi. Birebir pazarlık görüşmesi sonrasında elemeli turda Akfen, Gas Natural-Nurol ve Limak ihale dışı kaldı.
HİÇBİR FİRMA FİYATI ARTIRMADI
Açık artırma 1.606 milyar dolardan başladı. En düşük artırım aralığı 1 milyon dolar olan açık artırma sürecinde kimse fiyatı artırmadı. Çalık ve Elektromed ‘teşekkür ederek’ ihaleden çekildiklerini açıkladı. İhalede tek katılımcı olarak kalan Global-Energaz önce teklifi revize etmek istemedi. Ancak İhale Komisyonu’nun aşırı ısrarı sonrasında teklifi 1.610 milyon dolara çıkardı.
BAŞKAN ISRAR ETTİ, GLOBAL 4 MİLYON DAHA VERDİ
Açık artırmada Global-Energaz tek başına kalınca, İhale Komisyonu Başkanı Zübeyir Arık ile Global yetkilileri arasında ilginç diyalog yaşandı. Özellikle Komisyon Başkanı Arık’ın 4 milyon dolarlık artırım için adeta ‘yalvarması’ dikkat çekti. İhalede yaşanan ilginç diyalog şöyle:
Global: Teklifi artırmak istemiyoruz.
Arık: Lütfen Ankara’yı memnun edecek bir rakamı duymak istiyoruz. Yakışan da odur. Son bir teklif, lütfen görmek istiyoruz.
Global: Sayın Başkan teşekkür ederiz. Biz Ankara’yı seviyoruz, bu teklifi onlar için yaptık. Biz bu rakamda bağlıyız.
Arık: Ankaralıyı sevmek böyle olmasa gerek.
Global: Tek başımıza değiliz, konsorsiyumuz. Tekrar dışarı çıkmak istemiyoruz. Teklifimize bağlıyız.
Arık: Yukarıda herkes Arap atı gibi devam edeceğiz diyordu. İnanın çok ümitliydik, diğer arkadaşlardan da ümitliydik. Son kez rica ediyorum, bir daha görüşme yaparsanız… Mehmet Bey (Kutman) zamanımız çok, zaman istiyorsanız biz sabaha kadar da kalırız. Yeter ki Ankaralı adına rakam yüksek olsun. Ankara, Türkiye bizi izliyor.
Global: Biz zaten İngiliz atı gibi gittik.
Arık: İngiliz atı gibi gitmedik. Arap atı bekliyorduk ama maalesef olmadı. Mehmet Bey lütfen
Global: Bu kadar ısrarınız üzerine teklifi 1 milyon dolar daha artırıyoruz.
Arık: Gelin şunu düz yapın, 10 yapalım
Global: Kusura bakmayın bunların hepsi fizibilite neticesinde yapılıyor.
Arık: Gelin şunu 10 yapalım lütfen. Ankaralı şunu izliyor. Özellikle rica ediyorum. bu 4 milyon dolar da Ankaralıya yatırım olarak dönecek. Siz Ankara’ya gelince rahat bir üst geçitten geçeceksiniz, güzel bir parkı göreceksiniz. Lütfen rica ediyorum.
Global: Kabul ediyoruz 1.610
Arık: Teşekkür ediyoruz, sağ olun.
ORTAKLIK İÇİN GAZPROM’LA GÖRÜŞÜYOR
Ankara doğalgaz dağıtım ihalesini kazanan konsorsiyumun üyesi Global’den bir yetkili, ortaklık ve gaz ihtiyacının temini için Rus Gazprom ile görüştüklerini söyledi. Reuters’ın sorularını yanıtlayan yetkili, ihaleye hazırlık aşamasında bazı şirketlerle görüştüklerini vurgulayarak, “Ancak Gazprom Türkiye’nin gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 60’ını karşılıyor ve güvenilir bir tedarikçi. Biz de bu aşamadan sonra, hem Ankara’nın ihtiyacının tedarik edilmesi, hem de ortaklık için Gazprom ile görüşüyoruz” dedi.
Global yetkilisi, bir süre sonra Ankara’nın gaz ihtiyacının yıllık 5 milyar metreküpe çıkacağını, güvenilir bir tedarikçiden alınan gazın, arz güvenliği açısından da önemli olduğunu vurgulayarak, “Birkaç şirketle daha görüşüyoruz; ancak, Gazprom’un başarısı ve yaptıkları ortada. Son dönemde piyasanın serbestleşmesi adına yetkililerin açıklamalarına güvenerek böyle bir ortaklık gerçekleştirilebiliriz” dedi.
İhaleye yerli ve yabancı 39 firma başvurmuş, bunlardan 17’si bilgi odasına girmişti. İhaleye katılması beklenen Rus gaz devi Gazprom ise teklif vermemişti.
İhaleyi kazanan şirket toplam 3 milyar 158 milyon metreküplük gaz tüketimini karşılayacak. 10 yıl süreyle abonelerden 5.5 sent bedel tahsil edecek. İhale kapsamına BOTAŞ ile mahkemelik olunan Baymina Doğalgaz Santrali de alındı.
ANKARAM PLATFORMU İHALENİN İPTALİNİ İSTEDİ
Ankaram Platformu üyeleri, Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından Başkent Doğalgaz’ın özelleştirilmesini protesto ettiler. Platform Sözcüsü Ali Çetin, ihalenin gerçekleştirildiği ANFA Fuar Binası önünde yaptığı açıklamada, doğalgaz paralarının 4325 sayılı kanunda öngörüldüğü şekilde kullanılması gerekirken, amacı dışında şehir içi otoyollara, alt-üst geçitlere, şarkıcılara, sünnetlere ve oy için sadaka dağıtmalara harcandığınıöne sürerek, ihalenin iptal edilerek çok karlı bir kuruluşun özel tekele dönüştürülmesinden vazgeçilmesi gerektiğini söyledi.
ÇINAR: HİZMET KALİTESİNİ ARTIRACAĞIZ
Global Yatırım Energaz AŞ Yönetim Kurulu Başkan Vekili Gültekin Çınar, ihalenin ardından yaptığı açıklamada, ihaleyi kazanmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Türkiye’de konutlarda doğal gaz kullanımının ilk Ankara’da gerçekleştirildiğini anımsatan Çınar, şunları kaydetti:
“Büyükşehir belediyesinin başarılı çalışmaları sonucunda Türkiye’de en çok doğal gaz kullanılan şehir de Ankara’dır. Abone sayısı 1 milyonun üzerindedir. Yılda 3 milyar metreküp, BOTAŞ müşterileriyle birlikte, gaz dağıtımı gerçekleştirilmektedir. Önümüzdeki 10 yıl içinde abone sayısının 2 milyonu, gaz tüketiminin de yılda 5 milyar metreküpü geçmesini öngörüyoruz. Bu ağır bir sorumluluk. Devirden sonra en çok arz güvenliği üzerinde duracağız. İhale çalışmalarıyla birlikte uzun vadeli doğal gaz temini konusunda üreticilerle görüştük. Bir yandan da eskiyen şebekeleri değiştireceğiz. Şebekenin korunmasıyla ilgili yeni yatırımlarımız olacak. Ankara, Cumhuriyetin başkenti. Gerek altyapı hizmetleri gerekse kent yaşam kültürü açısından Avrupa standardında bir şehir. Bunun bilincinde olarak hizmet kalitesini artıracağız.”
Çınar, ilgili yasaya göre, Ankara Büyükşehir Belediyesine bedelsiz olarak yüzde 10 hisse devri yapacaklarına işaret ederek, büyükşehir belediyesinin yine gaz dağıtım işinin içinde olacağını söyledi.
Global Yatırım Holding’in, finansal imkan ve becerilerinin çok yüksek olduğunu belirten Çınar, Energaz’ın ise Türkiye’de doğal gaz piyasasının serbestleşmesiyle birlikte ilk adımı atan gruplardan olduğunu ve 11 dağıtım bölgesinde, yaklaşık 300 bin aboneye yılda 1 milyar metreküp doğal gaz ulaştırdığını anlattı.
Gökçek: Parayı bastıran şirketi alır
Başkent Doğalgaz’ın satış ihalesi Cuma günü yapılacak. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, şeffaf bir ihale süreci olacağı konusunda güvence verdi, “Parayı bastıran şirketi alır” dedi.
Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin Hazine Müsteşarlığı ve BOTAŞ’a olan borçlarını ödeyebilmesi için satışa çıkarılan Başkent Doğalgaz şirketi için Cuma günü ihale yapılacak.
39 yerli ve yabancı firmanın müracaat ettiği ihale için 17 firma bilgi odası sürecine girerek, mali bilançolara ilişkin daha net bilgilere ulaştı.
GÖKÇEK: DEDİKODULARA İTİBAR ETMEYİN
İhale öncesi bazı firmaların daha avantajlı duruma geçmek için dedikodu ürettiğini belirten Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, “Dedikodulara itibar edilmesin, bunların hepsi yalan. En şeffaf ihaleyi yapacağız. Adım adım her şeye şahit olacaksınız. İki şart var; istenen belgeleri eksiksiz vermek ve en yüksek parayı basıp almak” dedi.
İhalenin bu nedenle tekliflerin alındığı gün sonuçlandırılacağını kaydeden Gökçek, ilk turda firmaların yüzde 20’sinin eleneceğini açıkladı. Ayrıca ihale kapsamına BOTAŞ ile mahkemelik oldukları Baymina Doğalgaz Santrali’nin tüketiminin de dahil edildiğini söyledi.
DEVLER TALİP
İhaleye başta Rus Gazprom olmak üzere Gas de France, Tractabel, Unit, Eni gibi yabancı firmaların yanı sıra Zorlu, Çalık, Limak, Nurol gibi yerli firmaların ortaklık kurarak teklif vermesi bekleniyor.
