enerjim

Avrupa Birliği (AB), Türkiye, Irak ve Maşrık Arap ülkeleri (Mısır, Ürdün, Lübnan ve Suriye) Arap doğalgaz boru hattının hızla Türkiye, Irak ve (Nabucco ve diğer boru hatlarıyla) AB’ye bağlanması konusunda uzlaştı.

AB Komisyonu’ndan yapılan açıklamada, Brüksel’de bir araya gelen Enerji Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Yusuf Yazar başkanlığındaki Türk heyeti, AB Komisyonu’nun enerjiden sorumlu Üyesi Andris Piebalgs ve dış ilişkiler üyesi Benita Ferrero-Waldner, AB dönem başkanı Slovenya’nın Ekonomi Bakanı Tomaz Jersic ve Arap ülkelerinin enerji bakanları ve boru hattı şirketlerinin yöneticilerinin AB, “Türkiye ve Arap Maşrık ülkeleri (Mısır, Ürdün, Lübnan ve Suriye) arasında doğalgaz işbirliğine ve altyapı (boru hattı) bağlantılarına önem verdikleri” kaydedildi.

Avrupa-Arap Maşrık doğalgaz işbirliğine Irak ve Türkiye’nin de katılımı konusunda anlaşma sağlandığı kaydedilen açıklamada, Ürdün üzerinden Mısır ve Suriye’yi bağlayan yıllık 10 milyar metreküp kapasiteli Arap Doğalgaz Boru Hattı’na Irak doğalgazının da dahil edilerek, Türkiye ve (Nabucco üzerinden) AB’ye ulaştırılmasının hızlandırılması kararı alındığı belirtildi.

Açıklamada, Türkiye’ye uzatılacak Arap hattının, Nabucco’ya ve diğer boru hatlarına bağlanması konusunda AB ve bölge ülkelerinin işbirliğine hazır olduğu ifade edildi.

NTV MSNBC 06 Mayıs 2008

Türkiye’nin Irak’taki petrol aramalarıyla ilgili diplomasi atağı sürüyor. TPAO Genel Müdürü Uysal başkanlığındaki bir heyet Bağdat’a gidecek. Irak Petrol Bakanlığı’nın kararını bu ziyarette açıklaması bekleniyor.

Irak’ın zengin petrol rezervinin bulunduğu güneyindeki aramalara Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) alınmaması kararından sonra görüşme trafiği hızlandı.

Son olarak geçtiğimiz haftalarda Enerji Bakanı Hilmi Güler, Irak Petrol Bakanı Şehristani ile Roma’da görüşmüştü. Geçtiğimiz hafta da Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Haşimi’nin Ankara ziyaretinde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Türkiye’nin listede yer almasını istemişti. Irak Hükümeti’nin listenin gözden geçirileceği sözü üzerine bu kez iş şansa bırakılmıyor.

TPAO Genel Müdürü Mehmet Uysal başkanlığındaki heyet Bağdat’a giderek, en yetkili ağızlarla birebir görüşme yapacak. TPAO’nun 1 milyar doların üzerinde kar yaptığına dikkat çeken Uysal, güneyde arama yapılan şirketlerin mali yapısını incelediklerini söyledi. “Bizden daha düşük mali değerlere sahip şirketler olduğunu gördük” diyen Uysal, Irak’a komşu ülkelerin hiçbirinin listede yer almadığına dikkat çekti.

TPAO, Irak’ın orta bölgesinde petrol araması yapabilecek. Ayrıca Bağdat yönetimi aldığı son kararla, TPAO’nun ülkesindeki yabancı şirketlerle ortaklık kurarak arama yapabilmesine de izin verdi.

NTV MSNBC 06 Mayıs 2008

EPDK, 2007’de tüm vergiler dahil Türkiye’deki akaryakıt piyasası satış büyüklüğünün 49.6 milyar YTL olduğunu bildirdi. Türkiye’deki akaryakıt fiyatları geçen yıl AB ortalamalarının üzerinde gerçekleşti.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanan, “2007 Petrol Piyasası Sektör Raporu”na göre, geçen sene Türkiye rafinerilerinde 23.53 milyon tonu ithal ham petrol, 2.06 milyon tonu ise yerli ham petrol olmak üzere toplam 25.59 milyon ton ham petrol işlendi. Geçen sene işlenen ham petrolün yaklaşık yüzde 92’si ithal edilen ham petrolden gerçekleşti.

İthalat edilen ham petrolün 8 milyon 356 bin tonu İran’dan, 9 milyon 365 bin tonu Rusya’dan, 612 bin tonu Libya’dan, 3 milyon 556 bin tonu Suudi Arabistan’dan, 447 bin tonu İtalya’dan, 244 bin tonu Suriye’den 865 bin tonu da Irak’tan yapıldı. 2007 yılında ithal edilen ham petrolün yüzde 91’i İran, Rusya ve Suudi Arabistan’dan yapıldı. Libya’dan yapılan ham petrol ithalatı yerini ticari nedenlerle Rusya kaynaklı ithalata bıraktı.

Rafinerilerin petrol ürünleri ihracatı 2006 ve 2007 yıllarında yaklaşık olarak 6.4 milyon ton civarında gerçekleşti. Rafinerilerin akaryakıt ithalatı ise gittikçe artan bir eğilim gösterdi ve 2007 yılı itibariyle 2.6 milyon ton civarında oldu.

Rafinerilerin toplam petrol satışları 2007 yılında yaklaşık 18.8 milyon ton düzeyinde gerçekleşti. Rafinerilerin motorin türleri satışları 2006 yılında bir önceki yıla göre yüzde 7.3, 2007 yılında ise bir önceki yıla göre yüzde 10.6 oranında artış gösterdi.

Fuel oil türleri satışlarında ise belirgin oranlarda azalışlar gözlendi. Benzin türleri satışları ise geçen sene 2006’ya göre yüzde 4.6 oranında artış gösterdi.

18 MİLYON TON AKARYAKIT SATILDI
Rapora göre, dağıtıcı şirketler 2007 yılı itibariyle yaklaşık 18.10 milyon ton akaryakıt satışı yaptılar, bu miktarın yaklaşık 3’te 1’i ithalatla temin edilen akaryakıt ürünlerinden meydana geldi.

Akaryakıt türleri ithalatında motorin türlerinin payının gittikçe arttığı ve motorin ithalatının toplam ithalat içindeki payının 2007 yılında yüzde 87.5 olduğu görüldü. Ülke bazında ise Rusya’dan yapılan ithalatın toplam ithalat içindeki payının arttı ve geçen yıl yüzde 63.3 oranında gerçekleşti.

BENZİN AB’DEN PAHALI
Rapora göre, akaryakıt fiyatlarının piyasa koşulları içinde serbestçe oluşmaya başladığı 1 Ocak 2005 tarihi ile 2005 yılı sonuna kadar olan dönemde motorin 50 ve fuel oil 6 türlerinde dağıtıcı payları sırasıyla yüzde 209 ve yüzde 130 oranlarında artış gösterdi.

95 oktan kurşunsuz benzin ve motorin 7000 türlerinde ise dağıtıcı payları daha düşük oranlarda artış gösterdi. 95 oktan kurşunsuz benzin, motorin 7000 ve fuel oil 6 türlerine ilişkin Türkiye akaryakıt piyasasındaki bayi fiyatları, 2007 yılı itibariyle 25 AB ülke ortalaması bayi fiyatları ile karşılaştırıldığında tüm ürünler bazında vergisiz bayi fiyatlarının AB fiyatlarının üzerinde olduğu, vergiler dahil edildiğinde ise söz konusu farkın daha da belirgin hale geldiği görüldü. Fuel oil 6’da ise Türkiye akaryakıt piyasasındaki vergisiz fiyat, AB’deki vergili fiyatın dahi üzerinde gerçekleşti.

49.6 MİLYAR YTL’LİK PAZAR
Raporda, 2005 ve 2006 yıllarında tüm vergiler dahil piyasa satış büyüklüklerinin ortalama olarak sırasıyla 33.3 milyar YTL ve 40.3 milyar YTL olduğu belirtilerek, 2007 yılında ise satış büyüklüğünün dağıtıcılar arası ticaret dahil 49.6 milyar YTL’ye yükseldiği kaydedildi.

Raporda, piyasanın büyüklüğünün tüketimdeki artıştan daha fazla oranda büyüme gösterdiği, bunun ise birim fiyatlarındaki artışın ek olarak vergi oranları ve birim fiyatları daha yüksek olan ürün çeşitlerinin toplam tüketim içindeki paylarında gerçekleşen artışlardan kaynaklandığı belirtildi.

NTV-MSNBC 01 Mayıs 2008

Irak Hükümeti, Türkiye’ye petrol arama ve çıkarma konusundaki sınırlamaları kaldırıyor. TPAO, ülkede faaliyet gösteren şirketlerle ortaklık kurarak, arama yapabilecek.

Roma’da yapılan enerji bakanları toplantısına katılan Enerji Bakanı Hilmi Güler, Irak ve Hollanda enerji bakanlarıyla kritik görüşmeler yaptı.

Güler’in Irak Petrol Bakanı Hüseyin Şehristani ile yaptığı görüşmenin gündeminde Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) Irak’ın zengin rezervlerinin bulunduğu güney bölgesinde arama yapacak şirketler listesine alınmaması vardı.

Iraklı bakana bunun nedenini soran Bakan Güler ilginç bir yanıt aldı. Şehristani, “5 kritere göre bilgisayar programı geliştirdik. Buna göre de liste belirlendi. Dolayısıyla müdahale imkanımız olmadı, olsaydı da sizin lehinize olurdu” ifadelerini kullandı. TPAO ile ilgili bilgilerin gözden geçirileceği sözünü alan Güler, “Hata varsa gereği yapılacak” dedi.

Şehristani görüşmede, TPAO’ya Irak’ın genelinde yabancı ortaklarla petrol arama izni vereceklerini de söyledi. Irak Petrol Bakanı ayrıca, sondaj ve petrol depoları için Türk firmalarını ülkesine davet etti.

Hollanda Enerji Bakanı ile de görüşen Güler, Shell ve TPAO’nun Irak’ın doğalgaz master planı üzerindeki çalışmaları üzerinde durdu. Hazırlanan taslağı incelediklerini belirten Güler, Irak doğalgazının Nabucco’ya bağlanması için iki alternatif boru hattı olduğunu söyledi. Ekonomik, siyasi ve stratejik duruma bakılarak, Suriye üzerinden Arap gazı ya da Kuzey Irak’tan Türkiye’ye bağlanacak yeni bir boru hattına karar verileceğini açıkladı.

NTV-MSNBC 25 Nisan 2008

Türkiye’nin Irak’ın en zengin petrol sahalarının olduğu güney bölgesinde arama yapacak şirketler arasında yer almaması diplomasi trafiğini hızlandırdı. Kerkük’te petrol bulan TPAO’nun girişimler sonucu listeye eklenebileceği belirtiliyor.

Irak, en zengin petrol yataklarının bulunduğu güney sahalarında arama yapma izni verdiği şirket ve ülkeleri geçtiğimiz günlerde açıkladı. Listede yer almayan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’na (TPAO), orta Irak’taki bölgeler adres gösterildi. Türkiye’nin listede yer almaması teknik nedenlerden daha çok siyasi gerekçelere bağlanıyor.

Ankara bu sürpriz gelişme üzerine Bağdat üzerindeki diplomatik baskısını arttırdı. Enerji Bakanı Hilmi Güler, enerji bakanları toplantısı için gittiği Roma’da Iraklı mevkidaşı ile bir görüşme yaptı. Türkiye, öncelikle güney sahaları listesine girmek, ardında da müteahhit olarak sadece arama yapmak yerine zengin bir sahanın sorumluluğunu almak istiyor.

Bu görüşmelerin ardından Irak hükümetinin güney için izin verdiği 35 firmaya aralarında Türkiye’nin de bulunduğu yeni ülkelerin eklenmesi gündemde. Petrol Bakanlığı’nın liste ile ilgili son rakamı 15 gün içinde açıklaması bekleniyor.

TPAO KERKÜK’TE ZENGİN REZERV BULDU
Öte yandan TPAO, Irak merkezi hükümeti adına sadece müteahhit olarak sondaj yaptığı Kerkük Bölgesi’nde zengin petrol rezervleri buldu. Şirket ayrıca Shell ile birlikte merkezi hükümet için tüm Irak’ı kapsayan doğalgaz master planı hazırlıyor. Eğer merkezi hükümet plana onay verirse, Türkiye Irak doğalgazını işleyip, boru hatlarıyla taşıma imkanına kavuşacak.

Amerika’nın Irak’ın enerji kaynaklarının Türkiye üzerinden çıkarılmasına yönelik projelere destek verdiği biliniyor. Irak Devlet Başkanı Talabani’nin Ankara ziyaretinde de bu projelerin geliştirilmesi kararı alınmıştı.

NTV-MSNBC 23 Nisan 2008

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Irak Petrol Bakanı Hüseyin Şehristani’yle yaptığı görüşmeden sonra, hem elektrik, hem doğalgaz hem de petrolde Irak’la çok önemli projelerin hayata geçirileceğini açıkladı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani’ni birlikte Ankara’ya gelen Irak Petrol Bakanı Hüseyin Şehristani’yle biraraya geldi.

Görüşmenin ardından açıklama yapan Bakan Güler, Türkiye’yle Irak arasında yakın dönemde elektrik, doğal gaz ve petrolde önemli projelerin hayata geçirileceğini söyledi: “Hem elektrik hem doğalgaz hem petrolde çok önemli ilişkilerimiz olacak. Sayın Şehristani da kardeşimiz son derece bu konuda Türkiye’yle işbirliğine hazır. Değişik rotalar düşünülüyor. Burada Kerkük-Yumurtalık’a paralel boru hattı. Uzun dönemdeki esas çalışma.Bu arada Akgas sahnasının gelişmesinin geliştirilmesi söz konusu. Yakında bir ihale olacak. TPAO ile TPIC de bu ihaleye girmeyi arzulamakta. ”

Bakan Güler, projelerin hayata geçirilmesine Irak’ın da olumlu yaklaştığını söyledi. Enerji sektörlerinin entegrasyonunu arzuladıklarını belirten Irak Petrol Bakanı Şehristani de Irak’ın Türkiye’ye gaz transfer etmek istediğini ve Türkiye’yi bu konuda transit ülke olarak gördüğünü söyledi.

NTV-MSNBC 10 Mart 2008

Irak ile enerji alanında atılacak yeni adımlar, Mart’ta Ankara’ya gelmesi beklenen Talabani’nin ziyaretini bekliyor. İran Cumhurbaşkanı Ahmedinejad’ın Türkiye’ye davet edilmesi planlanıyor. Türkmenistan Devlet Başkanı da Mart’ta gelecek.

Sınırötesi kara harekatı nedeniyle gerginleşen Türkiye-Irak ilişkileri, enerji alanında yapılacak kapsamlı işbirliği ile yeni bir çıkış arıyor. Washington yönetiminin de desteklediği enerji işbirliğinin gündeminde ortak şirketler kurarak, Irak’ta doğalgaz ve petrol çıkarma var. Çıkarılacak doğalgaz ve petrolü Türkiye üzerinden dünya pazarlarına taşımak üzere iki yeni boru hattı yapımı da gündemde.

Irak Devlet Başkanı Celal Talabani’nin Mart ayı içinde planlanan Ankara ziyaretinde kapsamlı bir enerji işbirliği anlaşması imzalanabileceği belirtiliyor. Bu amaçla, İstanbul’da Iraklı, Türk ve Amerikalı üst düzey yetkililerin katılımıyla bir toplantı yapılacak.

Washington yönetimi uzun bir süredir her düzeyde Ankara-Bağdat arasında enerji işbirliğini kuvvetle destekliyordu. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün Amerika temaslarından sonra iki ülke arasında teknik komiteler oluşturulmuştu.

Enerji alanında önemli bir buluşma için de hazırlıklar sürüyor. İran Cumhurbaşkanı Ahmedinejad’ın Türkiye’ye davet edilmesi gündemde. Ziyaretin Mart ayı içinde gerçekleştirilmesine çalışılıyor. Tahran’la da doğalgaz ağırlıklı yeni enerji projeleri gündemde.

24 Mart’ta Türkmenistan Devlet Başkanı Verdimuhammedov da Ankara’da olacak. Verdimuhammedov göreve geldikten sonra Rusya ile yeni enerji anlaşmalarına imza atmıştı. Ankara uzun süredir Türkmen doğalgazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşınmasını istiyor.

NTV-MSNBC 03 Mart 2008