OPEC’in nisan ayında petrol arzı düştü
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) nisan ayında petrol arzı, Nijerya’da grev nedeniyle üretimin kesilmesi ve Suudi Arabistan ile İran’ın üretimini azaltması nedeniyle düştü.
OPEC yetkilileri ve piyasa uzmanlarına göre, OPEC’in mart ayında günlük 32.05 milyon varil olan üretimi nisan ayında günlük 31.64 milyon varile geriledi.
OPEC üyesi ve Afrika’nın en büyük petrol ihracatçısı Nijerya’da üretim geçen ay, Shell firmasına ait petrol boru hattına düzenlenen sabotaj ve Exxon Mobil’deki grev nedeniyle büyük ölçüde azaldı.
Suudi Arabistan ve İran’da geçen ay, müşterilerinin talebinin düşmesi nedeniyle üretimlerini azalttı. Suudi Arabistan üretimini günlük 100 bin varil, İran ise 50 bin varil düşürdü.
Nisan ayında OPEC’in petrol arzının düşmesine Angola ve Venezuella’da üretimin azalmasının da katkısı oldu.
Piyasa uzmanları, petrol arzının düşmesinin muhtemelen geçici olduğunu, herhangi büyük bir azalma eğiliminin başlangıç işareti olmadığını söyledi.
OPEC üretimi en son geçen yıl kasım ayında günlük 31.59 milyon varile düşmüştü.
Petrol fiyatları
Bu arada doların değer kazanmasıyla birlikte petrolün varil fiyatı 113 doların altına geriledi.
ABD ham petrolünün varil fiyatı 65 cent düşerek 112.81 dolar oldu. Londra Brent tipi ham petrolün varil fiyatı da 46 cent azalarak, 110.90 dolara düştü.
İran, artık petrolü yen ve euro karşılığında satıyor
Dünyanın en büyük dördüncü petrol üreticisi olmasının yanında OPEC ülkeleri arasında da Suudi Arabistan’dan sonra ikinci sırada yer alan İran, günlük ürettiği 4.2 milyon varil ham petrolden 2.5 milyon varilini ihraç ediyor.
İran ile Pakistan ‘doğal gaz’da anlaştı
Dünyanın en büyük ikinci doğal gaz rezervini İran’dan Pakistan ve Hindistan’a ulaştıracak hattın yapımına gelecek yıl başlanacak
İran ile Pakistan doğal gaz boru hattının inşası için anlaşmaya vardı.
Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmud Kureyşi, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın İslamabad ziyareti sırasında tarafların 7.6 milyar dolara mal olacak projeyle ilgili her konuda anlaşmaya vardığını söyledi.
Kureyşi, iki tarafın, hattın barış ve dostluğa katkıda bulunacağını bir kez daha teyit ettiğini, İran Cumhurbaşkanının kısa sürede anlaşmayı imzalamak için Pakistan Devlet Başkanı Pervez Müşerref’i Tahran’a davet edeceğini ifade etti. Her şey yolunda giderse dünyanın en büyük ikinci doğal gaz rezervini İran’dan Pakistan ve Hindistan’a ulaştıracak hattın yapımına gelecek yıl başlanabileceği ve 2012 yılında bitirileceği belirtiliyor.
Hat ilk aşamada günde Pakistan ile Hindistan’ın tüketiminin yarısı olan 60 milyon metreküp gazı Pakistan ile Hindistan’a ulaştıracak, kapasite zamanla 150 milyon metreküpe çıkarılabilecek. Pakistanlı yetkililer, Ahmedinejad’ın ziyareti sırasında İran ile Çin arasındaki ikinci bir doğal gaz boru hattı projesinin de gündeme geldiğini kaydetti.
Dolar güçlendi, petrol düşüşe geçti
OPEC’in, Nisan ayında petrol arzı, Nijerya’da grev nedeniyle üretimin kesilmesi ve Suudi Arabistan ile İran’ın üretimini azaltması nedeniyle düştü. Doların güçlenmesiyle petrol fiyatları 113 doların altına geriledi.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) yetkilileri ve piyasa uzmanlarına göre, OPEC’in Mart ayında günlük 32.05 milyon varil olan üretimi Nisan ayında günlük 31.64 milyon varile geriledi.
OPEC üyesi ve Afrika’nın en büyük petrol ihracatçısı Nijerya’da üretim geçen ay, Shell firmasına ait petrol boru hattına düzenlenen sabotaj ve Exxon Mobil’deki grev nedeniyle büyük ölçüde azaldı.
Suudi Arabistan ve İran’da geçen ay, müşterilerinin talebinin düşmesi nedeniyle üretimlerini azalttı. Suudi Arabistan üretimini günlük 100 bin varil, İran ise 50 bin varil düşürdü. Nisan ayında OPEC’in petrol arzının düşmesine Angola ve Venezuella’da üretimin azalmasının da katkısı oldu.
Piyasa uzmanları, petrol arzının düşmesinin muhtemelen geçici olduğunu, herhangi büyük bir azalma eğiliminin başlangıç işareti olmadığını söylediler.
OPEC üretimi en son geçen yıl Kasım ayında günlük 31.59 milyon varile düşmüştü.
PETROL 113 DOLARIN ALTINDA
Doların değer kazanmasıyla birlikte petrolün varil fiyatı 113 doların altına geriledi. ABD ham petrolünün varil fiyatı 65 sent düşerek 112,81 dolar oldu. Londra Brent tipi ham petrolün varil fiyatı da 46 sent azalarak, 110,90 dolara düştü.
Petrol 200 dolara çıkabilir
Petrol fiyatlarındaki artış hız kesmiyor. ABD ham petrolü 119,93 dolarla tarihi zirveye çıktı. OPEC Başkanı, petrol fiyatlarının 200 dolara çıkabileceğini belirtti.
Petrol yeni haftaya rekor kırarak başladı. ABD ham petrolü bugün 119,93 dolarla tarihin en yüksek düzeyine tırmandı. Cuma günü 117,56 ile tarihin en yüksek seviyesine çıkan Brent petrolü bugün 116,98 – 117,34 dolar arasında işlem görüyor.
Fiyatların yükselmesinde, ABD ile İran arasındaki gerginlik, İngiltere’nin önde gelen boru hatlarından birinin grev nedeniyle kapatılması ve Nijerya’daki arz sorunları etkili oluyor.
OPEC: 200 DOLARA ÇIKABİLİR
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) Başkanı ve Cezayir enerji bakanı Chakib Khelil, arz yeterli olmasına rağmen petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara çıkmasının, piyasanın doların düşüşüyle yön bulması nedeniyle mümkün olduğu görüşünü ifade etti.
Cezayir’de hükümet gazetesi El Mücahid, bakanın gazetecilere yaptığı bir açıklamayı aktararak, “Fiyatların 200 dolara kadar yükselmesi ihtimaliyle ilgili soru üzerine bakan, bu yükselişin artık doların düşüşü veya çıkışına endeksli olduğunu belirterek, bu olasılığı reddetmedi” dedi.
Gazeteye göre Khelil, “Doların her yüzde 1’lik düşüşünde, bir varil petrolün fiyatı 4 dolar artıyor veya tabii ki tam tersi oluyor” dedi.
ALTIN DA YÜKSELİŞTE
Petrol fiyatlarının rekor kırması altının son üç haftanın en düşük seviyelerinden yükselmesini sağladı. Cuma günü 877,60 dolara kadar inen spot altın, bugün 893,25 dolara kadar çıktı.
DOLAR GÜÇLENİYOR
ABD Merkez Bankası FED’in faiz indirimlerine son verebileceği spekülasyonu dolara uluslararası piyasalarda destek oluyor. Dolar/yen paritesi bugün son iki ayın en yüksek seviyesi olan 104,82’ye kadar tırmandı. Diğer yandan, Cuma günü 1,5555 ile son üç haftanın en düşük seviyesine inen euro/dolar paritesi, 1,5594 – 1,5663 bandında hareket ediyor.
Yatırımcıların güvenindeki hafif toparlanma, işlemcileri riskli carry trade işlemlerine geri dönmeye teşvik etti.
Petrol fiyatları rekora doymuyor
Petrol fiyatları son olarak 119,90 dolarla rekor düzeye ulaştı. Rekor fiyatlarda, zayıf dolar kuru, yüksek talep, OPEC’in üretimi yükseltmemesi, Nijerya, İran ve Irak’ta yaşanan arz sorunları önemli rol oynuyor.
Uluslararası piyasalarda petrol fiyatları 119,90 dolar seviyesine kadar çıkıp yeni bir rekor kırdı. Rekor fiyatlarda, zayıf dolar kuru, yüksek talep, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) üretimi yükseltmemesi, Nijerya, İran ve Irak’ta yaşanan arz sorunları önemli rol oynuyor. Petrol fiyatlarının rekor seviyelerde seyretmesinde birçok faktör bulunuyor.
Petrol fiyatlarının yükselmesinde zayıf dolar kuru önem taşıyor. Bazı ekonomistler, yatırımcıların petrolü zayıf dolar karşısında hedge fonu gibi kullandıklarını düşünüyor.
Amerikan Merkez Bankası’nın faiz indirimi yaptığı ve kredi krizini dindirmek amacıyla mali piyasalara milyarlarca dolar enjekte ettiği Ağustos ayı ortalarından bu yana petrol ve altın fiyatları yükseliyor. Yatırımlar, hedge fonlardan çıkarak petrolün de aralarında bulunduğu emtialara akarken, fiyatlar da artıyor.
ABD VE ÇİN’İN TALEBİ ETKİLİYOR
Daha önce petrol fiyatlarının artışında arz sıkıntıları önemli rol oynarken, bugünlerde yaşanan rekor fiyatlarda daha çok en büyük petrol tüketicileri olan ABD ve Çin’den gelen talep etkili oluyor.
Küresel petrol talebinin büyümesi, 2004 yılındaki yükselişin ardından yavaşlasa da hala artıyor ve yüksek petrol fiyatlarının ekonomik büyüme üzerinde sınırlı bir etkisi bulunuyor.
Dünya petrolünün üçte birini sağlayan OPEC, 2006 yılının sonlarından itibaren petrol üretim miktarını düşürmeye başlaması ve petrol fiyatlarının düşmesini engelliyor. Uluslararası Enerji Ajansı önderliğindeki tüketici devletler, OPEC’i daha fazla petrol pompalaması için sıkıştırıyor.
Dünyanın en büyük sekizinci petrol üreticisi olan Nijerya’da petrol arzı, sabotajlar ve saldırılar nedeniyle 2006 Şubat ayından bu yana kesilmiş bulunuyor.
Dünyanın en büyük dördüncü petrol ihracatçısı İran, Batılı ülkelerle yaşadığı nükleer program anlaşmazlığı nedeniyle tüketicilere zaman zaman arz aksamaları yaşatıyor. Irak, petrol endüstrisini savaş öncesindeki durumuna getirmeye çalışıyor.
İran: Petrol ihracında dolardan vazgeçin
İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü üyelerine dolardan başka bir döviz kullanmaları çağrısında bulundu.
Tahran’da Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) Genel Sekreteri Abdullah el Bedri’yi kabul eden Ahmedinejad, petrol satışı için ortak banka ve ortak döviz önerisini yineledi. İran Cumhurbaşkanı, petrol satışında kullanılacak para biriminin uluslararası para piyasalarında geçerliliği yüksek bir döviz olması gerektiğini belirtti.
Ahmedinejad, geçen yıl Suudi Arabistan’daki OPEC zirvesinde yaptığı konuşmada doları “değersiz bir kağıt parçası” olarak nitelendirmişti.
İran yönetimi, 2006 yılından bu yana uluslararası ticarette dolar kullanmıyor. Tahran’ın petrol ihracatı büyük oranda Euro para birimine dayanıyor.
Günde 2.5 milyon varil petrol ihraç eden İran dünyanın dördüncü büyük petrol üreticisi konumunda bulunuyor.
Nabucco’da Ahiboz için AB desteği
Hazar ve Ortadoğu doğalgazını Türkiye üzerinden Avusturya’ya ulaştıracak olan Nabucco boru hattının başlangıç noktasının Ankara yakınlarındaki Ahiboz olması için AB ile görüş birliğine varıldı.
Arz çeşitliliği sağlamak ve Rusya’ya olan bağımlılığını azaltmak isteyen AB’nin destek verdiği Nabucco hattı toplam 5 milyar Euro yatırım yapılacak, 2010 yılında inşaatına başlanacak olan hattan, 2013 yılında ilk gazın Avrupa’ya ulaştırılması hedefleniyor.
Reuters’a bilgi veren Enerji Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili, Türkiye ile AB’den yetkililerin katıldığı toplantılarda önemli ilerlemeler sağlandığını belirterek, “Bu çerçevede AB, Türkiye’nin son dönemde üzerinde önemle durduğu Ahiboz’un bir enerji merkezi olması için hem fonlarını kullanarak finansal olarak hem de diğer kaynaklarını kullanarak fiziki altyapının kurulmasına katkı
sağlayacak” dedi.
Uluslararası bir enerji analisti, AB ile Türkiye arasındaki görüşmelerde gelinen noktayı değerlendirirken, “Nabucco konsorsiyumunun da buna paralel olarak adım atmasının gerekecek, gaz fiyatlarında şeffaflığın sağlanması tüketiciler açısından son derece önemli bir gelişme olacaktır” dedi.
Türk ve AB’li yetkililer, yapılan görüşmeler çerçevesinde temel hareket noktası olarak doğalgaz fiyatlarının üstündeki gizliliğin kaldırılması ve şeffaflık sağlanması için adım atılacağını da belirtiyorlar. Gerek Türkiye’nin Rusya ve İran’la gerekse de AB’nin Rusya ile mevcut doğalgaz sözleşmelerinde fiyatlar karşılıklı mutabakatla gizli tutuluyor.
Doğalgaz fiyatlarının gizli olmasının bir çok açıdan sıkıntı yarattığını ve izlenen politikalara bağlı olarak fiyatların açıklanmasına yönelik bir tavrın ortaya çıktığını belirten aynı üst düzey yetkili, “Buna göre gelinen noktada Avrupalı şirketlerin, enerji alanında izledikleri politikalara da paralel olarak, gaz tedarikçisi ülkelerle daha kısa vadeli ve fiyatı gizli olmayacak şekilde kontratlarını yenilemeleri ya da yapmaları hedef olarak belirlendi” şekilde konuştu.
Ahiboz’un enerji merkezi haline gelmesinin zaman alacağını, bu aşamaya ulaşılmasıyla birlikte fiyatların talebe göre belirlenebileceğini, isteyen ülkelerin buradaki fiyatı bilerek doğalgaz alabileceğini belirten Avrupalı bir enerji yetkilisi, bu durumun yarattığı bir çok olumsuzluğun da ortadan kalkacağına dikkat çekti.
Toplam 3 bin 300 km uzunluğunda olacak olan ve yaklaşık yarısı Türkiye’den geçecek Nabucco projesinde, BOTAŞ’ın dışında Almanya’dan RWE, Avusturya’dan OMV, Macaristan’dan MOL, Bulgaristan’dan Bulgargaz ve Romanya’dan Transgaz şirketlerinin payı bulunuyor.
İran gaz anlaşması için geliyor
Türkiye ile İran arasında geçen yıl imzalanan doğalgaz ön mutabakatının ayrıntılarını görüşmek ve yeterli ilerleme sağlanabilmesi durumunda anlaşmayı imzalamak için bir heyetin bu hafta Ankara’ya gelmesi bekleniyor.
Türkiye ile İran geçen Temmuz ayında Avrupa’ya doğalgaz ihracını da içeren bir ön anlaşma imzalamışlardı. Ön anlaşma ile, İran ve Türkmenistan’dan gelecek olan yılda 30 milyar metreküp doğalgazın Türkiye üzerinden Avrupa’ya ihraç edilmesi, Türkiye’nin yıllık üretimi 20.4 milyar metreküp olacak Güney Pars’taki üç sahayı ihalesiz olarak alması öngörülüyor. Güney Pars’ta yapılacak yatırım tutarı 3.5 milyar dolar olarak hesaplanıyor.
Reuters’a bilgi veren Türk ve İranlı yetkililer, Ankara’ya gelecek heyetin, görüşmelerde kat edilecek yola göre belirleneceğini, anlaşmanın imza aşamasına getirilmesi halinde ilgili bakanın, daha teknik görüşmelerin gerekmesi halinde ise ilgili müsteşarın ziyarette bulunacağını bildirdiler.
İran’ın Ankara Büyükelçiliği Ekonomi İlişkiler Müsteşarı Ahmed Noorani Reuters’a yaptığı açıklamada, görüşmenin ağırlıklı konusunun doğalgaz olacağını ancak geçen yıl Kasım ayında imzalanan elektrik anlaşmasının nasıl uygulanacağının da ele alınacağını belirterek, “İki ülke yetkilileri Nabucco’dan (Türkiye-Avusturya doğalgaz boru hattı) gaz taşınması, Güney Pars sahasındaki üretime ilişkin hatların yapımı konularını da ele alacak” dedi.
Enerji Bakanlığı’ndan bir yetkili ise, iki ülke arasında teknik heyetin görüşmeleri sürdürdüğünü, önemli mesafe alındığını da belirterek, doğalgaz anlaşmasının imzalanması için biraz daha yol alınmasının gerektiğinin altını çizdi.
Türkiye ile İran 1.5 milyar dolar yatırım büyüklüğüne sahip termik ve hidroelektrik santral yapımı ile elektrik alışverişini de kapsayan anlaşma, Türkiye’nin 3-6 milyar kWh elektrik enerjisi alımı, toplam 6 bin MW’lık üç adet doğalgaz çevrim santrali ve 10 bin MW’lık hidroelektrik santralinin
yap-işlet-devret yöntemiyle yapılmasını içeriyor.
İran’a petrolden 70 milyar dolar
Dünyanın en büyük dördüncü petrol üreticisi olan İran, petrolden 11 ayda 70 milyar dolar gelir elde etti.
Milli Petrol Şirketi Uluslararası İlişkiler Direktörü Hüccetullah Ganimiferd’in verdiği bilgilere göre, İran bu yılın ilk 11 ayında (21 Mart 2007-20 Şubat 2008), 70 milyar dolarlık petrol ve petrol ürünü sattı.
Söz konusu dönemde ham petrolün ortalama varil fiyatının 74 dolar olduğunu ifade eden Ganimiferd, ülkesinin bu dönemde OPEC kararları doğrultusunda günlük 2,5 milyon varil ham petrol ihraç ettiğini belirtti. İran’ın geçen yılki petrol geliri 60 milyar dolar olarak açıklanmıştı.
Petrol fiyatlarının uluslararası piyasalarda aşırı yükselmesi ve son olarak 100 doların üzerine çıkması en fazla İran’ı memnun ediyor. İran Maliye Bakanı Davut Daniş Caferi, iki gün önce yaptığı açıklamada, petrol fiyatlarının yüksekliğinden memnun olduklarını ifade etmiş ve bunun ülkesini yaptırımlara karşı daha dirençli hale getirdiğini söylemişti.
Dünya ülkeleri arasında dördüncü, OPEC’in ise Suudi Arabistan’dan sonra ikinci büyük petrol üreticisi konumundaki İran, günlük 4.2 milyon varil ham petrol üretiyor. Günlük 2.5 milyon varil ham petrol ihraç eden İran, OPEC’in petrol üretim miktarının da azaltılması gerektiğini savunuyor.
