enerjim

Petrol fiyatları rekora doymuyor. ABD ham petrolü 122.73, Brent petrolü 120.99 dolarla tarihi ziryeye çıktı. Petrolün 200 dolara çıkabileceği belirtiliyor.

Petrol fiyatlarındaki artış hız kesmeden sürüyor. Uluslararası piyasalarda ABD ham petrolünün varil fiyatı 122.73 dolara çıkarak, tüm zamanların rekorunu kırdı. Brent petrolü de 120.99 dolara yükseldi ve tarihi zirveye ulaştı.

Petrole olan güçlü talep ve doların değerinin düşük olması geçen yılın başında 50 doların altında bulunan ham petrol fiyatlarının yükselmesinde önemli rol oynadı. Petrol fiyatları geçen hafta 110 dolara kadar gerilemişti.

200 DOLAR TAHMİNİ
Petrol fiyatlarındaki artışın sürmesi bekleniyor. Yatırım bankası Goldman Sachs, petrol arzındaki artışın zayıf kalması halinde fiyatların “süper bir yükselişle” iki yılda 200 dolara çıkabileceğini kaydetti. Piyasalardaki belirsizliğe dikkat çeken kuruluş, fiyatların 6 ila 24 ayda 150-200 dolara yükselme şansının arttığını ifade etti.

Goldman Sachs’ın ‘petrol 2 yılda 200 dolara çıkabilir’ açıklamasını sorgulayan CNBC.com anketinde, 674 katılımcının yüzde 58’i ‘evet yükselir’ oyu kullandı. Katılımcıların yüzde 42’si ise, petrol’ün varil fiyatının tavan yapmak üzere olduğunu savundu.

Uluslararası Enerji Ajansı’na göre (IEA), enflasyona ayarlandığında petrol fiyatları, 1979 yılındaki İran İslam Devrimi’nden bir yıl sonra Nisan 1980’de 101.70 dolarla zirve yapmıştı.

PETROL FİYATLARI NEDEN ARTIYOR?
Doların diğer önemli para birimleri karşısında değerinin düşmesi, dolar varlıklarını nispeten ucuz olarak gören yatırımcıları petrol gibi diğer emtia alımlarına yönlendirdi. Doların değerinin düşmesi Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) gelirlerinin satın alma gücünü düşürdü ve dolar kullanmayan bazı tüketicilerin satın alma gücünü artırdı.

OPEC petrol bakanları her ne kadar petrol fiyatları rekor seviyelerde yükselse bile, enflasyon ve doların bunun etkisini yumuşattığını söylüyorlar. Bazı uzmanlar yatırımcıların petrolü zayıf dolara karşı korunma amaçlı olarak kullandığını belirtiyorlar.

ABD Merkez Bankası’nın (Fed) geçen yıl Ağustos ayının ortasından itibaren faiz oranlarını düşürmesi ve kredi krizinin etkilerini hafifletmek için merkez bankalarının mali piyasalara milyarlarca dolar pompalaması, petrol ve altın fiyatlarını artırdı. Emeklilik ve hedge fonlardaki yatırımların petrol dahil diğer emtiaya yönelmesi petrol fiyatlarını yükseltti.

İngiliz yayın kuruluşu BBC ise, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Kuzey Irak’a yönelik hava saldırısının da bu artışta etkili olduğu yorumunu yaptı.

NTV MSNBC 07 Mayıs 2008

Türkiye’nin Irak’taki petrol aramalarıyla ilgili diplomasi atağı sürüyor. TPAO Genel Müdürü Uysal başkanlığındaki bir heyet Bağdat’a gidecek. Irak Petrol Bakanlığı’nın kararını bu ziyarette açıklaması bekleniyor.

Irak’ın zengin petrol rezervinin bulunduğu güneyindeki aramalara Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) alınmaması kararından sonra görüşme trafiği hızlandı.

Son olarak geçtiğimiz haftalarda Enerji Bakanı Hilmi Güler, Irak Petrol Bakanı Şehristani ile Roma’da görüşmüştü. Geçtiğimiz hafta da Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Haşimi’nin Ankara ziyaretinde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Türkiye’nin listede yer almasını istemişti. Irak Hükümeti’nin listenin gözden geçirileceği sözü üzerine bu kez iş şansa bırakılmıyor.

TPAO Genel Müdürü Mehmet Uysal başkanlığındaki heyet Bağdat’a giderek, en yetkili ağızlarla birebir görüşme yapacak. TPAO’nun 1 milyar doların üzerinde kar yaptığına dikkat çeken Uysal, güneyde arama yapılan şirketlerin mali yapısını incelediklerini söyledi. “Bizden daha düşük mali değerlere sahip şirketler olduğunu gördük” diyen Uysal, Irak’a komşu ülkelerin hiçbirinin listede yer almadığına dikkat çekti.

TPAO, Irak’ın orta bölgesinde petrol araması yapabilecek. Ayrıca Bağdat yönetimi aldığı son kararla, TPAO’nun ülkesindeki yabancı şirketlerle ortaklık kurarak arama yapabilmesine de izin verdi.

NTV MSNBC 06 Mayıs 2008

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, doğalgaz ve petrolün tankerlerle Türk boğazlarından geçişinin Türkiye için ciddi bir endişekaynağı olduğunu belirterek, enerji taşımacılığının boru hatlarına kaydırılması gerektiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Gül, “15′inci Orta Avrupa Ülkeleri Cumhurbaşkanları Zirvesi”nin son gününde “Entegrasyon, Güçlü ve Rekabete Dayana nEkonomi Olanağı, Enerji Perspektifleri ve Güçlükleri” oturumunda İngilizce bir konuşma yaptı.

Konuşmasında Türkiye’nin bölgesel konumuna değinen Cumhurbaşkanı Gül, Türkiye’nin Orta ve Güneydoğu Avrupa’yla coğrafi olduğu kadar tarihi, kültürel ve ekonomik bağları olduğuna işaret ederek, bölgede barış ve istikrarın korunmasında önemli yeri olduğunu vurguladı.

Gül, zirveye katılan tüm ülkelerin ekonomi ve refah düzeylerinin bölgenin güvenliği ve istikrarına doğrudan etkisi bulunduğunu da dile getirdi.

Türkiye’nin reformlarla daha da büyüyen ekonomik dinamizminin, Türkiye için olduğu kadar Avrupa’nın için de büyük anlam taşıdığını anlatan Cumhurbaşkanı Gül, karşılıklı yatırımlar ve artan ticaret hacminin de bunu kanıtladığını söyledi.

Gül, Türkiye’nin, Avrupa ile olan ekonomik ilişkilerinin ulaştırma, turizm, iletişim gibi alanlardaki gelişmeler sayesinde çeşitlilik kazandığını kaydetti.

Enerji arz güzergahları…

Uluslararası Enerji Ajansı’nın 2030 projeksiyonlarına göre, fosil yakıtların gelecekte de enerji karışımlarının ana unsuru olacağına dikkati çeken Gül, bu maddelerin ticaretinin hızla yayılacağını, petrol ve gaz tüketen ülkelerin ithalatının daha da artacağını belirtti.

Gelecekte doğalgaz talebinin diğer yakıt türlerine göre daha da artmasının beklendiğini anlatan Gül, Türkiye’nin enerji politikasının temellerini, ithalat bağımlılığının azaltılması, enerji kaynakları ve ulaşım yollarının çeşitlendirilmesi ile Avrupa’nın enerji güvenliğin ekatkıda bulunmanın oluşturduğunu ifade etti.

Cumhurbaşkanı Gül, Türkiye’nin, Dünya ve Avrupa için önde gelen hidrokarbon sağlayıcıları için doğal bir enerji koridoru olduğunu söyledi.

“Bizim enerji güvenliği stratejimiz, Avrupa Birliği’nin enerji arz güzergahlarının çeşitlendirilmesi politikası ile örtüşmektedir” diye konuşan Cumhurbaşkanı Gül, bunun da Türkiye için bölgesel işbirliğinde yeni bir alanın açılması anlamına geldiğini belirtti.

Nabucco projesi

Enerji arz güvenliğinin dış politika, ulusal güvenlik, ekonomik kalkınma ve küresel istikrar ile yakından ilişkili hale geldiğine işaret eden Cumhurbaşkanı Gül, Nabucco projesinin hayata geçirilmesi ve Türkiye-Yunanistan-İtalya koridorunun tamamlanmasının ülkeler arasındaki karşılıklı bağı sağlamlaştıracağını kaydetti.

Almanya’nın, kısa süre önce Nabucco’ya altıncı ortak olarak katıldığını anımsatan Gül, yeni katılımın süreci hızlandıracağına olan inancını da dile getirdi.

Gül, Türkiye’nin, bu projeyi bir an önce bitirme konusunda siyasi irade ve kararlılığa sahip olduğunu vurgulayarak, proje ortaklarının da bu konuda üstlerine düşeni yapacağına inandığını söyledi.

Türkiye-Yunanistan-İtalya Doğalgaz Boru Hattı’nın, Avrupa enerji güvenliğine katkıda bulunacak projelerden biri olduğunu kaydeden Cumhurbaşkanı Gül, bu projenin Türkiye-Yunanistan ayağının gerçekleştirilmesiyle Türkiye’nin önümüzdeki yıllarda Avrupa’nın dördüncü ana enerji yolu olacağını belirtti.

Türkiye’nin, temel doğal gaz tedarikçisi Rusya’nın yanı sıra İran ve Azerbaycan’dan doğal gaz, Cezayir ve Nijerya’dan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) aldığını anlatan Gül, Kazakistan, Türkmenistan ve Özbekistan doğal gazının da Transkafkas hattının tamamlanmasıyla Türkiye üzerinden Batı’ya açılacağını kaydetti.

“Boğaz geçişlerinden endişeliyiz”

Hidrokarbon kaynaklarının Türk boğazları aracılığıyla taşınmasının ortaya çıkaracağı çevresel risklerinin son 10 yıldır tartışıldığını belirten Cumhurbaşkanı Gül, Karadeniz limanlarından ithal edilen doğalgaz ve petrolün tankerlerle Türk boğazlarından geçişinin Türkiye için ciddi bir endişe kaynağı olduğunu belirtti.

Gül, boğazlarda meydana gelecek bir tanker kazasının pek çok tehlikeyi beraberinde getireceğine dikkati çekerek, “Türk boğazlarında meydana gelebilecek bir çarpışmanın etkisiyle oluşacak patlama, yalnızca binlerce insanın hayatını tehlikeye atmakla kalmayacak aynı zamanda şehirlere ve doğal çevreye, telafisi mümkün olmayan zararlar verecektir. Böyle bir felaket aynı zamanda petrolün dünya pazarlarına ulaşımını da kesintiyi uğratacaktır” dedi.

Cumhurbaşkanı Gül, “Bu ciddi riskler enerji taşımacılığının Türk boğazları yerine boru hatlarına kaydırılmasıyla çözülebilir” diye konuştu.

Irak doğalgazı

Türkiye’nin aynı zamanda Arap Doğalgaz Boru Hattı, Türkiye-İsrail Enerji Koridoru Projesi ve Suriye-Ürdün-Mısır-Irak-Lübnan ile elektrik hattı bağlantı projelerinin devam ettiğini anlatan Cumhurbaşkanı Gül, Türkiye’nin aynı zamanda Irak doğalgazını çıkarma ve nakletme konusuylada ilgilendiğini belirtti.

Gül, Irak doğalgazının Türkiye’deki doğalgaz şebekesine,Kerkük-Yumurtalık petrol boru hattına paralel yapılacak bir boru hattıyla kolaylıkla Türkiye’deki doğalgaz şebekesine bağlanabileceğini söyledi.

CNN Türk 05 Mayıs 2008

OPEC’in, Nisan ayında petrol arzı, Nijerya’da grev nedeniyle üretimin kesilmesi ve Suudi Arabistan ile İran’ın üretimini azaltması nedeniyle düştü. Doların güçlenmesiyle petrol fiyatları 113 doların altına geriledi.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) yetkilileri ve piyasa uzmanlarına göre, OPEC’in Mart ayında günlük 32.05 milyon varil olan üretimi Nisan ayında günlük 31.64 milyon varile geriledi.

OPEC üyesi ve Afrika’nın en büyük petrol ihracatçısı Nijerya’da üretim geçen ay, Shell firmasına ait petrol boru hattına düzenlenen sabotaj ve Exxon Mobil’deki grev nedeniyle büyük ölçüde azaldı.

Suudi Arabistan ve İran’da geçen ay, müşterilerinin talebinin düşmesi nedeniyle üretimlerini azalttı. Suudi Arabistan üretimini günlük 100 bin varil, İran ise 50 bin varil düşürdü. Nisan ayında OPEC’in petrol arzının düşmesine Angola ve Venezuella’da üretimin azalmasının da katkısı oldu.

Piyasa uzmanları, petrol arzının düşmesinin muhtemelen geçici olduğunu, herhangi büyük bir azalma eğiliminin başlangıç işareti olmadığını söylediler.

OPEC üretimi en son geçen yıl Kasım ayında günlük 31.59 milyon varile düşmüştü.

PETROL 113 DOLARIN ALTINDA
Doların değer kazanmasıyla birlikte petrolün varil fiyatı 113 doların altına geriledi. ABD ham petrolünün varil fiyatı 65 sent düşerek 112,81 dolar oldu. Londra Brent tipi ham petrolün varil fiyatı da 46 sent azalarak, 110,90 dolara düştü.

NTV-MSNBC 02 Mayıs 2008

EPDK, 2007’de tüm vergiler dahil Türkiye’deki akaryakıt piyasası satış büyüklüğünün 49.6 milyar YTL olduğunu bildirdi. Türkiye’deki akaryakıt fiyatları geçen yıl AB ortalamalarının üzerinde gerçekleşti.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanan, “2007 Petrol Piyasası Sektör Raporu”na göre, geçen sene Türkiye rafinerilerinde 23.53 milyon tonu ithal ham petrol, 2.06 milyon tonu ise yerli ham petrol olmak üzere toplam 25.59 milyon ton ham petrol işlendi. Geçen sene işlenen ham petrolün yaklaşık yüzde 92’si ithal edilen ham petrolden gerçekleşti.

İthalat edilen ham petrolün 8 milyon 356 bin tonu İran’dan, 9 milyon 365 bin tonu Rusya’dan, 612 bin tonu Libya’dan, 3 milyon 556 bin tonu Suudi Arabistan’dan, 447 bin tonu İtalya’dan, 244 bin tonu Suriye’den 865 bin tonu da Irak’tan yapıldı. 2007 yılında ithal edilen ham petrolün yüzde 91’i İran, Rusya ve Suudi Arabistan’dan yapıldı. Libya’dan yapılan ham petrol ithalatı yerini ticari nedenlerle Rusya kaynaklı ithalata bıraktı.

Rafinerilerin petrol ürünleri ihracatı 2006 ve 2007 yıllarında yaklaşık olarak 6.4 milyon ton civarında gerçekleşti. Rafinerilerin akaryakıt ithalatı ise gittikçe artan bir eğilim gösterdi ve 2007 yılı itibariyle 2.6 milyon ton civarında oldu.

Rafinerilerin toplam petrol satışları 2007 yılında yaklaşık 18.8 milyon ton düzeyinde gerçekleşti. Rafinerilerin motorin türleri satışları 2006 yılında bir önceki yıla göre yüzde 7.3, 2007 yılında ise bir önceki yıla göre yüzde 10.6 oranında artış gösterdi.

Fuel oil türleri satışlarında ise belirgin oranlarda azalışlar gözlendi. Benzin türleri satışları ise geçen sene 2006’ya göre yüzde 4.6 oranında artış gösterdi.

18 MİLYON TON AKARYAKIT SATILDI
Rapora göre, dağıtıcı şirketler 2007 yılı itibariyle yaklaşık 18.10 milyon ton akaryakıt satışı yaptılar, bu miktarın yaklaşık 3’te 1’i ithalatla temin edilen akaryakıt ürünlerinden meydana geldi.

Akaryakıt türleri ithalatında motorin türlerinin payının gittikçe arttığı ve motorin ithalatının toplam ithalat içindeki payının 2007 yılında yüzde 87.5 olduğu görüldü. Ülke bazında ise Rusya’dan yapılan ithalatın toplam ithalat içindeki payının arttı ve geçen yıl yüzde 63.3 oranında gerçekleşti.

BENZİN AB’DEN PAHALI
Rapora göre, akaryakıt fiyatlarının piyasa koşulları içinde serbestçe oluşmaya başladığı 1 Ocak 2005 tarihi ile 2005 yılı sonuna kadar olan dönemde motorin 50 ve fuel oil 6 türlerinde dağıtıcı payları sırasıyla yüzde 209 ve yüzde 130 oranlarında artış gösterdi.

95 oktan kurşunsuz benzin ve motorin 7000 türlerinde ise dağıtıcı payları daha düşük oranlarda artış gösterdi. 95 oktan kurşunsuz benzin, motorin 7000 ve fuel oil 6 türlerine ilişkin Türkiye akaryakıt piyasasındaki bayi fiyatları, 2007 yılı itibariyle 25 AB ülke ortalaması bayi fiyatları ile karşılaştırıldığında tüm ürünler bazında vergisiz bayi fiyatlarının AB fiyatlarının üzerinde olduğu, vergiler dahil edildiğinde ise söz konusu farkın daha da belirgin hale geldiği görüldü. Fuel oil 6’da ise Türkiye akaryakıt piyasasındaki vergisiz fiyat, AB’deki vergili fiyatın dahi üzerinde gerçekleşti.

49.6 MİLYAR YTL’LİK PAZAR
Raporda, 2005 ve 2006 yıllarında tüm vergiler dahil piyasa satış büyüklüklerinin ortalama olarak sırasıyla 33.3 milyar YTL ve 40.3 milyar YTL olduğu belirtilerek, 2007 yılında ise satış büyüklüğünün dağıtıcılar arası ticaret dahil 49.6 milyar YTL’ye yükseldiği kaydedildi.

Raporda, piyasanın büyüklüğünün tüketimdeki artıştan daha fazla oranda büyüme gösterdiği, bunun ise birim fiyatlarındaki artışın ek olarak vergi oranları ve birim fiyatları daha yüksek olan ürün çeşitlerinin toplam tüketim içindeki paylarında gerçekleşen artışlardan kaynaklandığı belirtildi.

NTV-MSNBC 01 Mayıs 2008

Finans piyasalarındaki sorunlar nedeniyle bankalar büyük zarar açıklarken petrol şirketleri karını artırıyor. Shell’in karı, birinci çeyrekte yüzde 25 artarak 9.08 milyar dolara ulaşırken, BP’nin karı da 4.4 milyar dolara çıktı.

Avrupa’nın en büyük petrol şirketi Royal Dutch Shell’den yapılan açıklamaya göre, ortalama ham petrol satış fiyatı, 2007 yılı ilk çeyreğe göre yüzde 66 artarak varili 90 doları aştı. Bu artış, bir yıl önce 7.28 olan şirketin net karını 9.08 milyar dolara çıkardı. Satışlar da yüzde 55 artarak 114 milyar dolar oldu. Şirketin, petrol üretiminden elde ettiği kar da yüzde 52 artarak 5.14 milyar dolara ulaştı.

Royal Dutch Shell CEO’su Jeroen Van Der Veer, güçlü rakamların iyi operasyonel performans ile petrol fiyatlarındaki artıştan kaynaklandığını söyledi.

BP KARINI YÜZDE 63 ARTIRDI
Öte yandan, İngiliz petrol şirketi BP de 1. çeyrek karını yüzde 63 artırdı. 2007’nin ilk çeyreğinde 4.4 milyar dolar kar eden şirket, bu yılın ilk çeyreğinde ise 7.6 milyar dolar kar elde etti.

BP’nin yeniden yapılanma sonucu elde ettiği kar ise yüzde 48 artarak 6,59 milyar dolar oldu. 2007 yılı ilk çeyreğinden yeniden yapılanma sonucu elde edilen kar 4.44 milyar dolar olmuştu.

NTV-MSNBC 30 Nisan 2008

Petrol fiyatlarındaki artış hız kesmiyor. ABD ham petrolü 119,93 dolarla tarihi zirveye çıktı. OPEC Başkanı, petrol fiyatlarının 200 dolara çıkabileceğini belirtti.

Petrol yeni haftaya rekor kırarak başladı. ABD ham petrolü bugün 119,93 dolarla tarihin en yüksek düzeyine tırmandı. Cuma günü 117,56 ile tarihin en yüksek seviyesine çıkan Brent petrolü bugün 116,98 - 117,34 dolar arasında işlem görüyor.

Fiyatların yükselmesinde, ABD ile İran arasındaki gerginlik, İngiltere’nin önde gelen boru hatlarından birinin grev nedeniyle kapatılması ve Nijerya’daki arz sorunları etkili oluyor.

OPEC: 200 DOLARA ÇIKABİLİR
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) Başkanı ve Cezayir enerji bakanı Chakib Khelil, arz yeterli olmasına rağmen petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara çıkmasının, piyasanın doların düşüşüyle yön bulması nedeniyle mümkün olduğu görüşünü ifade etti.

Cezayir’de hükümet gazetesi El Mücahid, bakanın gazetecilere yaptığı bir açıklamayı aktararak, “Fiyatların 200 dolara kadar yükselmesi ihtimaliyle ilgili soru üzerine bakan, bu yükselişin artık doların düşüşü veya çıkışına endeksli olduğunu belirterek, bu olasılığı reddetmedi” dedi.

Gazeteye göre Khelil, “Doların her yüzde 1’lik düşüşünde, bir varil petrolün fiyatı 4 dolar artıyor veya tabii ki tam tersi oluyor” dedi.

ALTIN DA YÜKSELİŞTE
Petrol fiyatlarının rekor kırması altının son üç haftanın en düşük seviyelerinden yükselmesini sağladı. Cuma günü 877,60 dolara kadar inen spot altın, bugün 893,25 dolara kadar çıktı.

DOLAR GÜÇLENİYOR
ABD Merkez Bankası FED’in faiz indirimlerine son verebileceği spekülasyonu dolara uluslararası piyasalarda destek oluyor. Dolar/yen paritesi bugün son iki ayın en yüksek seviyesi olan 104,82’ye kadar tırmandı. Diğer yandan, Cuma günü 1,5555 ile son üç haftanın en düşük seviyesine inen euro/dolar paritesi, 1,5594 - 1,5663 bandında hareket ediyor.

Yatırımcıların güvenindeki hafif toparlanma, işlemcileri riskli carry trade işlemlerine geri dönmeye teşvik etti.

NTV-MSNBC 29 Nisan 2008

Petrol fiyatları son olarak 119,90 dolarla rekor düzeye ulaştı. Rekor fiyatlarda, zayıf dolar kuru, yüksek talep, OPEC’in üretimi yükseltmemesi, Nijerya, İran ve Irak’ta yaşanan arz sorunları önemli rol oynuyor.

Uluslararası piyasalarda petrol fiyatları 119,90 dolar seviyesine kadar çıkıp yeni bir rekor kırdı. Rekor fiyatlarda, zayıf dolar kuru, yüksek talep, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) üretimi yükseltmemesi, Nijerya, İran ve Irak’ta yaşanan arz sorunları önemli rol oynuyor. Petrol fiyatlarının rekor seviyelerde seyretmesinde birçok faktör bulunuyor.

Petrol fiyatlarının yükselmesinde zayıf dolar kuru önem taşıyor. Bazı ekonomistler, yatırımcıların petrolü zayıf dolar karşısında hedge fonu gibi kullandıklarını düşünüyor.

Amerikan Merkez Bankası’nın faiz indirimi yaptığı ve kredi krizini dindirmek amacıyla mali piyasalara milyarlarca dolar enjekte ettiği Ağustos ayı ortalarından bu yana petrol ve altın fiyatları yükseliyor. Yatırımlar, hedge fonlardan çıkarak petrolün de aralarında bulunduğu emtialara akarken, fiyatlar da artıyor.

ABD VE ÇİN’İN TALEBİ ETKİLİYOR
Daha önce petrol fiyatlarının artışında arz sıkıntıları önemli rol oynarken, bugünlerde yaşanan rekor fiyatlarda daha çok en büyük petrol tüketicileri olan ABD ve Çin’den gelen talep etkili oluyor.

Küresel petrol talebinin büyümesi, 2004 yılındaki yükselişin ardından yavaşlasa da hala artıyor ve yüksek petrol fiyatlarının ekonomik büyüme üzerinde sınırlı bir etkisi bulunuyor.

Dünya petrolünün üçte birini sağlayan OPEC, 2006 yılının sonlarından itibaren petrol üretim miktarını düşürmeye başlaması ve petrol fiyatlarının düşmesini engelliyor. Uluslararası Enerji Ajansı önderliğindeki tüketici devletler, OPEC’i daha fazla petrol pompalaması için sıkıştırıyor.

Dünyanın en büyük sekizinci petrol üreticisi olan Nijerya’da petrol arzı, sabotajlar ve saldırılar nedeniyle 2006 Şubat ayından bu yana kesilmiş bulunuyor.

Dünyanın en büyük dördüncü petrol ihracatçısı İran, Batılı ülkelerle yaşadığı nükleer program anlaşmazlığı nedeniyle tüketicilere zaman zaman arz aksamaları yaşatıyor. Irak, petrol endüstrisini savaş öncesindeki durumuna getirmeye çalışıyor.

NTV-MSNBC 24 Nisan 2008

Türkiye’nin Irak’ın en zengin petrol sahalarının olduğu güney bölgesinde arama yapacak şirketler arasında yer almaması diplomasi trafiğini hızlandırdı. Kerkük’te petrol bulan TPAO’nun girişimler sonucu listeye eklenebileceği belirtiliyor.

Irak, en zengin petrol yataklarının bulunduğu güney sahalarında arama yapma izni verdiği şirket ve ülkeleri geçtiğimiz günlerde açıkladı. Listede yer almayan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’na (TPAO), orta Irak’taki bölgeler adres gösterildi. Türkiye’nin listede yer almaması teknik nedenlerden daha çok siyasi gerekçelere bağlanıyor.

Ankara bu sürpriz gelişme üzerine Bağdat üzerindeki diplomatik baskısını arttırdı. Enerji Bakanı Hilmi Güler, enerji bakanları toplantısı için gittiği Roma’da Iraklı mevkidaşı ile bir görüşme yaptı. Türkiye, öncelikle güney sahaları listesine girmek, ardında da müteahhit olarak sadece arama yapmak yerine zengin bir sahanın sorumluluğunu almak istiyor.

Bu görüşmelerin ardından Irak hükümetinin güney için izin verdiği 35 firmaya aralarında Türkiye’nin de bulunduğu yeni ülkelerin eklenmesi gündemde. Petrol Bakanlığı’nın liste ile ilgili son rakamı 15 gün içinde açıklaması bekleniyor.

TPAO KERKÜK’TE ZENGİN REZERV BULDU
Öte yandan TPAO, Irak merkezi hükümeti adına sadece müteahhit olarak sondaj yaptığı Kerkük Bölgesi’nde zengin petrol rezervleri buldu. Şirket ayrıca Shell ile birlikte merkezi hükümet için tüm Irak’ı kapsayan doğalgaz master planı hazırlıyor. Eğer merkezi hükümet plana onay verirse, Türkiye Irak doğalgazını işleyip, boru hatlarıyla taşıma imkanına kavuşacak.

Amerika’nın Irak’ın enerji kaynaklarının Türkiye üzerinden çıkarılmasına yönelik projelere destek verdiği biliniyor. Irak Devlet Başkanı Talabani’nin Ankara ziyaretinde de bu projelerin geliştirilmesi kararı alınmıştı.

NTV-MSNBC 23 Nisan 2008