enerjim

Rusya, enerji alanındaki nüfuzunu yeni anlaşmalarla pekiştiriyor. Türkiye’nin de katılımcıları arasında olduğu Nabucco projesini büyük ölçüde by-pass edecek Güney Akım Projesi’ne Yunanistan da dahil oldu.

Anlaşma, Moskova’da Rusya lideri Vladimir Putin’le Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis tarafından imzalandı. Sibirya doğalgazını Avrupa’ya taşıyacak Güney Akım Boru Hattı, Karadeniz’in altından geçerek projeye daha önce dahil olan Bulgaristan’a ulaşacak.

Projeye şu ana kadar katılan diğer ülkeler ise Sırbistan ve Macaristan… Avusturya veya Slovenya’nın da projeye dahil edilmesiyle hat, İtalya’ya kadar uzatılacak.

15 milyar dolara mal olacağı tahmin edilen 900 kilometrelik boru hattından yılda 30 milyar metreküp doğalgaz taşınması hedefleniyor.

NTV-MSNBC 30 Nisan 2008

EPDK, 2007’de tüm vergiler dahil Türkiye’deki akaryakıt piyasası satış büyüklüğünün 49.6 milyar YTL olduğunu bildirdi. Türkiye’deki akaryakıt fiyatları geçen yıl AB ortalamalarının üzerinde gerçekleşti.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanan, “2007 Petrol Piyasası Sektör Raporu”na göre, geçen sene Türkiye rafinerilerinde 23.53 milyon tonu ithal ham petrol, 2.06 milyon tonu ise yerli ham petrol olmak üzere toplam 25.59 milyon ton ham petrol işlendi. Geçen sene işlenen ham petrolün yaklaşık yüzde 92’si ithal edilen ham petrolden gerçekleşti.

İthalat edilen ham petrolün 8 milyon 356 bin tonu İran’dan, 9 milyon 365 bin tonu Rusya’dan, 612 bin tonu Libya’dan, 3 milyon 556 bin tonu Suudi Arabistan’dan, 447 bin tonu İtalya’dan, 244 bin tonu Suriye’den 865 bin tonu da Irak’tan yapıldı. 2007 yılında ithal edilen ham petrolün yüzde 91’i İran, Rusya ve Suudi Arabistan’dan yapıldı. Libya’dan yapılan ham petrol ithalatı yerini ticari nedenlerle Rusya kaynaklı ithalata bıraktı.

Rafinerilerin petrol ürünleri ihracatı 2006 ve 2007 yıllarında yaklaşık olarak 6.4 milyon ton civarında gerçekleşti. Rafinerilerin akaryakıt ithalatı ise gittikçe artan bir eğilim gösterdi ve 2007 yılı itibariyle 2.6 milyon ton civarında oldu.

Rafinerilerin toplam petrol satışları 2007 yılında yaklaşık 18.8 milyon ton düzeyinde gerçekleşti. Rafinerilerin motorin türleri satışları 2006 yılında bir önceki yıla göre yüzde 7.3, 2007 yılında ise bir önceki yıla göre yüzde 10.6 oranında artış gösterdi.

Fuel oil türleri satışlarında ise belirgin oranlarda azalışlar gözlendi. Benzin türleri satışları ise geçen sene 2006’ya göre yüzde 4.6 oranında artış gösterdi.

18 MİLYON TON AKARYAKIT SATILDI
Rapora göre, dağıtıcı şirketler 2007 yılı itibariyle yaklaşık 18.10 milyon ton akaryakıt satışı yaptılar, bu miktarın yaklaşık 3’te 1’i ithalatla temin edilen akaryakıt ürünlerinden meydana geldi.

Akaryakıt türleri ithalatında motorin türlerinin payının gittikçe arttığı ve motorin ithalatının toplam ithalat içindeki payının 2007 yılında yüzde 87.5 olduğu görüldü. Ülke bazında ise Rusya’dan yapılan ithalatın toplam ithalat içindeki payının arttı ve geçen yıl yüzde 63.3 oranında gerçekleşti.

BENZİN AB’DEN PAHALI
Rapora göre, akaryakıt fiyatlarının piyasa koşulları içinde serbestçe oluşmaya başladığı 1 Ocak 2005 tarihi ile 2005 yılı sonuna kadar olan dönemde motorin 50 ve fuel oil 6 türlerinde dağıtıcı payları sırasıyla yüzde 209 ve yüzde 130 oranlarında artış gösterdi.

95 oktan kurşunsuz benzin ve motorin 7000 türlerinde ise dağıtıcı payları daha düşük oranlarda artış gösterdi. 95 oktan kurşunsuz benzin, motorin 7000 ve fuel oil 6 türlerine ilişkin Türkiye akaryakıt piyasasındaki bayi fiyatları, 2007 yılı itibariyle 25 AB ülke ortalaması bayi fiyatları ile karşılaştırıldığında tüm ürünler bazında vergisiz bayi fiyatlarının AB fiyatlarının üzerinde olduğu, vergiler dahil edildiğinde ise söz konusu farkın daha da belirgin hale geldiği görüldü. Fuel oil 6’da ise Türkiye akaryakıt piyasasındaki vergisiz fiyat, AB’deki vergili fiyatın dahi üzerinde gerçekleşti.

49.6 MİLYAR YTL’LİK PAZAR
Raporda, 2005 ve 2006 yıllarında tüm vergiler dahil piyasa satış büyüklüklerinin ortalama olarak sırasıyla 33.3 milyar YTL ve 40.3 milyar YTL olduğu belirtilerek, 2007 yılında ise satış büyüklüğünün dağıtıcılar arası ticaret dahil 49.6 milyar YTL’ye yükseldiği kaydedildi.

Raporda, piyasanın büyüklüğünün tüketimdeki artıştan daha fazla oranda büyüme gösterdiği, bunun ise birim fiyatlarındaki artışın ek olarak vergi oranları ve birim fiyatları daha yüksek olan ürün çeşitlerinin toplam tüketim içindeki paylarında gerçekleşen artışlardan kaynaklandığı belirtildi.

NTV-MSNBC 01 Mayıs 2008

Hazar ve Ortadoğu doğalgazını Türkiye üzerinden Avusturya’ya ulaştıracak olan Nabucco boru hattının başlangıç noktasının Ankara yakınlarındaki Ahiboz olması için AB ile görüş birliğine varıldı.

Arz çeşitliliği sağlamak ve Rusya’ya olan bağımlılığını azaltmak isteyen AB’nin destek verdiği Nabucco hattı toplam 5 milyar Euro yatırım yapılacak, 2010 yılında inşaatına başlanacak olan hattan, 2013 yılında ilk gazın Avrupa’ya ulaştırılması hedefleniyor.

Reuters’a bilgi veren Enerji Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili, Türkiye ile AB’den yetkililerin katıldığı toplantılarda önemli ilerlemeler sağlandığını belirterek, “Bu çerçevede AB, Türkiye’nin son dönemde üzerinde önemle durduğu Ahiboz’un bir enerji merkezi olması için hem fonlarını kullanarak finansal olarak hem de diğer kaynaklarını kullanarak fiziki altyapının kurulmasına katkı
sağlayacak” dedi.

Uluslararası bir enerji analisti, AB ile Türkiye arasındaki görüşmelerde gelinen noktayı değerlendirirken, “Nabucco konsorsiyumunun da buna paralel olarak adım atmasının gerekecek, gaz fiyatlarında şeffaflığın sağlanması tüketiciler açısından son derece önemli bir gelişme olacaktır” dedi.

Türk ve AB’li yetkililer, yapılan görüşmeler çerçevesinde temel hareket noktası olarak doğalgaz fiyatlarının üstündeki gizliliğin kaldırılması ve şeffaflık sağlanması için adım atılacağını da belirtiyorlar. Gerek Türkiye’nin Rusya ve İran’la gerekse de AB’nin Rusya ile mevcut doğalgaz sözleşmelerinde fiyatlar karşılıklı mutabakatla gizli tutuluyor.

Doğalgaz fiyatlarının gizli olmasının bir çok açıdan sıkıntı yarattığını ve izlenen politikalara bağlı olarak fiyatların açıklanmasına yönelik bir tavrın ortaya çıktığını belirten aynı üst düzey yetkili, “Buna göre gelinen noktada Avrupalı şirketlerin, enerji alanında izledikleri politikalara da paralel olarak, gaz tedarikçisi ülkelerle daha kısa vadeli ve fiyatı gizli olmayacak şekilde kontratlarını yenilemeleri ya da yapmaları hedef olarak belirlendi” şekilde konuştu.

Ahiboz’un enerji merkezi haline gelmesinin zaman alacağını, bu aşamaya ulaşılmasıyla birlikte fiyatların talebe göre belirlenebileceğini, isteyen ülkelerin buradaki fiyatı bilerek doğalgaz alabileceğini belirten Avrupalı bir enerji yetkilisi, bu durumun yarattığı bir çok olumsuzluğun da ortadan kalkacağına dikkat çekti.

Toplam 3 bin 300 km uzunluğunda olacak olan ve yaklaşık yarısı Türkiye’den geçecek Nabucco projesinde, BOTAŞ’ın dışında Almanya’dan RWE, Avusturya’dan OMV, Macaristan’dan MOL, Bulgaristan’dan Bulgargaz ve Romanya’dan Transgaz şirketlerinin payı bulunuyor.

NTV-MSNBC 24 Mart 2008